“Rio əməliyyatı” və “Milli təhlükəsizlik böhranı”nın səbəbi nədir?

Oktyabrın 28-də Rio-de-Janeyroda keçirilən genişmiqyaslı əməliyyat nəticəsində ən azı 64 nəfər həlak olub. Bu isə Braziliyanın ictimai təhlükəsizlik sistemində dərin çatları bir daha üzə çıxarıb.

Qubernator Klaudio Kastro əməliyyatın əsas məqsədinin “böyük bir cinayətkar qruplaşmanı zərərsizləşdirmək” olduğunu bildirsə də, əməliyyatın miqyası, zamanlaması və nəticələri həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə ciddi narahatlıq doğurub.

Hadisə COP30 sammiti və onunla bağlı Rio-de-Janeyroda keçirilən merlər toplantısı ərəfəsində baş verib. Hökumətin təhlükəsizlik imici xeyli sarsılıb.

Rio-de-Janeyro uzun illərdir ki, dərin sosial bərabərsizlik, narkotik ticarəti və korrupsiyalaşmış hüquq-mühafizə sistemi ilə mübarizə aparır. Qeyri-rəsmi silahlı qruplar olan narkokartellər və milis dəstələri faktiki hakimiyyət rolunu oynayırlar. Braziliya polisi isə bu qruplara qarşı apardığı əməliyyatlarda çox vaxt ölümcül zorakılıq tətbiq etməklə tanınır.

Rio-de-Janeyro polisinin illik əməliyyatlarında ölənlərin sayı bəzi müharibə bölgələrindəki mülki itkilərlə müqayisə olunur. Budəfəki əməliyyatın “ölüm rekordu”nu qırması, əslində, təkcə cinayətlə mübarizənin sərtliyindən deyil, dövlətin sosial və təhlükəsizlik siyasətindəki strateji boşluqlardan xəbər verir.

Ekspertlər Braziliyada cinayətkarlığın kökünün çox vaxt yoxsulluq, işsizlik və təhsil imkanlarının məhdudluğu ilə bağlı olduğunu bildirirlər. Sosial bərabərsizlik aradan qaldırılmadıqca polis əməliyyatları yalnız “müvəqqəti sakitlik” yaradır.