Adana — Türkiyənin cənubunda, Toros dağlarının cənubundakı Çukurova ovalığında, Seyhan çayı sahilində yerləşən, ölkənin ən qədim və tarixi baxımdan zəngin şəhərlərindən biridir. Aralıq dənizinə təxminən yüz altmış kilometr məsafədə yerləşən şəhər Avropa ilə Asiyanı birləşdirən mühüm nəqliyyat yolları üzərindədir.
Qədim tarixi
Adananın tarixi eramızdan əvvəl üç min illiyə qədər uzanır — arxeoloji qazıntılarda aşkarlanan Tepebağ Höyüyü Neolit dövrünə aid olub, Çukurovanın ən qədim yaşayış yeri hesab olunur. Şumer ədəbiyyatının "Gilqameş Dastanı"nda da "Adana" adının çəkilməsi şəhərin tarixi əhəmiyyətinin qədim köklərini göstərir. Hitit mixi yazılı tabletlərindən şəhərin eramızdan əvvəl II minillikdə "Adaniya" adı ilə mövcud olduğu bilinir.
Çoxsaylı sivilizasiyaların izləri
Şəhər tarixi boyu on ayrı böyük sivilizasiyaya və on səkkiz fərqli siyasi quruluşa şahidlik etmişdir — Luvi Krallığı, Hitit İmperiyası, Assuriyalılar, Fars İmperiyası, Yunan-Hellinistik dövr, Selevkoslar, Kilikiya Krallığı, Romalılar, Bizanslılar, Erməni Krallığı, Misir Türk Məmlükləri, Ramazanoğulları bəyliyi və Osmanlılar bu sivilizasiyalar sırasındadır.
XIX-XX əsr inkişafı
1867-ci ildə vilayət statusu alan Adana 1871-ci ildə bələdiyyəsini qurmuşdur. 1886-cı ildə Mersin-Adana dəmir yolunun açılması pambıq təsərrüfatının və şəhər iqtisadiyyatının canlanmasına, əhalinin artmasına səbəb olmuşdur.
Fransız işğalı və azad edilməsi
Birinci Dünya Müharibəsindən sonra, 1918-ci il dekabrın 24-də Fransız qoşunları erməni silahlı dəstələri ilə birgə Adananı işğal etmişdir. Türk milis qüvvələrinin şiddətli müqaviməti işğalçılara ağır itkilər vurmuşdur. 1921-ci il oktyabrın 20-də imzalanan Ankara sazişinə uyğun olaraq Fransız işğal qüvvələri 1922-ci il yanvarın 5-də şəhəri tərk etmişdir — bu tarix bu gün də Adananın Qurtuluş Günü kimi qeyd olunur.
Pambıq şəhəri statusu
Amerika vətəndaş müharibəsinin başlaması ilə Adana beynəlxalq pambıq ticarətinin mühüm mərkəzinə çevrilmişdir. 1950-ci illərdə Seyhan bəndinin tikilməsi ilə pambıq istehsalı və toxuculuq sənayesinə əsaslanan iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf etmiş, şəhər Türkiyənin əhali sayına görə altıncı böyük şəhəri statusunu qazanmışdır.
Adana bu gün
Müasir Adana Aralıq dənizi regionunun mühüm mərkəzlərindən biri olaraq qalır — şəhərin zəngin tarixi-arxeoloji irsi, özünəməxsus mətbəxi və Çukurovanın münbit torpaqlarına əsaslanan kənd təsərrüfatı potensialı onu Türkiyənin həm iqtisadi, həm də mədəni baxımdan diqqətəlayiq şəhərlərindən birinə çevirir.