Anomal istilər: iqlim və hava şəraitinin ifrat isti dövrü

Anomal istilər — 2026-cı ilin yay aylarında Avropa və Yaxın Şərq regionlarında qeydə alınan, sonradan Cənubi Qafqaza da yayılan qeyri-adi yüksək temperatur hadisələrini ifadə edən termindir. İspaniya, Fransa, İtaliya və Portuqaliya kimi ölkələrdə havanın temperaturu bəzi bölgələrdə 40-46 dərəcəyə çatmışdır.

"Omega blok" hadisəsi

Ekspertlər Avropadakı bu vəziyyəti atmosferdə formalaşan və isti hava kütlələrinin uzun müddət eyni ərazi üzərində qalmasına səbəb olan "Omega blok" sinoptik prosesi ilə əlaqələndirirlər. İnsan tələfatı da qeydə alınmışdır — təkcə İspaniyada iyun ayı ərzində isti hava ilə əlaqələndirilən min iyirmi doqquz ölüm halı bildirilmişdir.

Cənubi Qafqaza yayılma proqnozu

Ekoloq Sadiq Həsənov Axar.az-a açıqlamasında atmosferin yuxarı qatlarında yaranan yüksək təzyiq və istilik effektinin tədricən Cənubi Qafqaza doğru hərəkət etdiyini bildirmişdir — Afrika üzərindən hərəkət edən siklonların Türkiyə və Aralıq dənizi üzərindən bölgədə temperaturun yüksəlməsinə təsir göstərəcəyi, bunun Xəzər dənizinin səth sularının qızmasına və buxarlanmanın artmasına səbəb olacağı vurğulanmışdır.

Rəsmi meteoroloji qiymətləndirmə

Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin Proqnozlar Bürosunun direktoru Gülşad Məmmədova Azərbaycanda yaxın günlərdə hava şəraitinin nisbətən sabit qalacağını bildirmişdir. Ekspertlər Azərbaycanın yarımsəhra və quru çöl iqliminin quru hava şəraitinə nisbətən daha davamlı olduğunu, rütubətli mühitdə isə oksigen çatışmazlığının insan sağlamlığına daha ciddi təsir göstərdiyini vurğulamışlar.

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin xəbərdarlığı

Temperaturun 41 dərəcəyə çatacağı gözlənilən günlər ərəfəsində FHN əhaliyə müraciət yayaraq yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına ciddi əməl edilməsini tələb etmişdir — açıq sahələrdə və meşə massivlərində kiçik ehtiyatsızlığın yanğınlara səbəb ola biləcəyi, kondisioner kimi cihazlara artan tələbatın elektrik naqillərinin yüklənməsi riskini yüksəltdiyi vurğulanmışdır.

Ehtiyat tədbirləri

Nazirlik meşə ərazilərinə yaxın yaşayan və təbiətdə istirahət edən vətəndaşlara tonqalın yalnız xüsusi ayrılmış yerlərdə qalanmasını, ətrafın quru ot və koldan təmizlənməsini, küləkli havada tonqal qalamaqdan çəkinilməsini tövsiyə etmişdir.