AŞPA: Avropa Şurasının parlamentar qolu

Avropa Şurası Parlament Assambleyası (AŞPA) — Avropa Şurasının qırx altı üzv dövlətinin parlamentarilərini birləşdirən, insan hüquqları və demokratik dəyərlərin monitorinqini həyata keçirən qanunverici konsultativ orqandır. Assambleyaya hazırda yunanıstanlı deputat Teodoros Rusopulos sədrlik edir — o, ilk dəfə 2024-cü ilin yanvarında seçilmiş, 2025-ci ildə yenidən bu vəzifəyə təsdiqlənmişdir.

Rusopulosun bioqrafiyası

Rusopulos jurnalist və siyasətçi olub, 2004-2008-ci illər arasında Konstantinos Karamanlis hökumətinin mətbuat katibi və informasiya-kommunikasiya məsələləri üzrə dövlət naziri olmuşdur. O, 2008-ci ildə "Vatopedi" maliyyə qalmaqalına görə istefaya getməyə məcbur olmuşdur.

Azərbaycanla kəskin polemika

Rusopulos "Alpha News"-a müsahibəsində Prezident İlham Əliyevin Avropa Şurasına əhəmiyyət verməməsi ilə bağlı bəyanatını şərh edərək, bu çıxışın əslində yerli auditoriyaya deyil, Avropa Şurasına ünvanlandığını bildirmişdir. Bu açıqlamaya cavab olaraq Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Rusopulosun da daxil olduğu yetmiş altı AŞPA üzvünü qara siyahıya salmış, ölkə rəhbərinin "diktator" adlandırılmasının siyasi mədəniyyətsizlik olduğunu bildirmişdir.

Azərbaycan və Gürcüstanın fəaliyyəti dayandırması

Azərbaycan 2025-ci ilin yanvarından, Gürcüstan isə 2026-cı ilin əvvəlindən AŞPA-dakı fəaliyyətlərini dayandırmışlar — hər iki ölkəyə qarşı irəli sürülən ittihamlar oxşar xarakter daşıyır: Azərbaycana insan haqlarının pozulması iddiaları, Gürcüstana isə 2023-cü il oktyabr parlament seçkiləri ilə bağlı iddialar ünvanlanmışdır.

Ermənistanın "Qafqaz canişini" statusu

Azərbaycan və Gürcüstanın yoxluğunda Cənubi Qafqazdan AŞPA-da söz haqqı qalan yeganə dövlət Ermənistan olmuşdur — bu, baş nazir Nikol Paşinyana regionun siyasi gündəminin formalaşdırılmasında müstəsna təsir imkanı vermişdir. Paşinyan AŞPA-nın dördüncü sessiyasının plenar iclasında çıxış etmiş, bu səfər çərçivəsində AŞPA sədri Rusopulos, Avropa Şurasının Baş katibi Alen Berse, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin sədri və insan hüquqları üzrə komissarla görüşlər keçirmişdir.

Azərbaycanın tarixi iştirakı

2001-ci ildə keçirilən AŞPA plenar sessiyasında Azərbaycan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ilk dəfə tam hüquqlu üzv kimi iştirak etmiş, ardıcıl səylər nəticəsində nümayəndə heyəti Ermənistanın işğalçılıq siyasətinin nəticələrini Avropa ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmışdır — bu tarixi kontekst indiki gərgin münasibətlərlə kəskin ziddiyyət təşkil edir.