ATƏT: Avropada təhlükəsizlik və əməkdaşlıq təşkilatı

Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı (ATƏT) — Avropa, Şimali Amerika və Mərkəzi Asiyanı əhatə edən, dünyanın ən böyük regional təhlükəsizlik təşkilatıdır. Azərbaycan 1992-ci ildən bu təşkilatın üzvüdür.

Minsk Qrupunun tarixi rolu

ATƏT-in Nazirlər Şurasının 1992-ci il martın 24-də Helsinkidə keçirilən görüşündə Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli üçün Minsk Qrupu yaradılmışdır — qrupa Azərbaycan, Ermənistan, Rusiya, ABŞ, Fransa, İtaliya, Almaniya, Türkiyə, Belarus, Finlandiya və İsveç daxil olmuşdur. 1997-ci ildən qrupun Rusiya, ABŞ və Fransa olmaqla üç həmsədri fəaliyyət göstərmişdir. Bu institusional mexanizm İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra öz aktuallığını itirmişdir.

Finlandiyanın 2025-2026-cı il sədrliyi

2025-ci il oktyabrın 15-də Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Finlandiyanın xarici işlər naziri və ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri Elina Valtonen ilə görüşmüşdür. Görüşdə Azərbaycan-Finlandiya ikitərəfli münasibətləri, Finlandiyanın sədrlik dövründəki prioritetlər, ATƏT-in qarşısında duran çağırışlar və Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi müzakirə edilmişdir. Bayramov Finlandiyanın sədrliyinin çoxtərəfli dialoqun gücləndirilməsinə və ATƏT-in fəaliyyətinin canlandırılmasına töhfə verəcəyinə ümidini bildirmişdir.

Xəzər dənizi yaşıl limanlar təşəbbüsü

Bayramov ATƏT-in iqtisadi və ətraf mühit ölçüsü çərçivəsində Azərbaycanın təşəbbüs göstərdiyi "Xəzər dənizi regionunda yaşıl limanların və bağlantıların təşviqi" layihəsinin uğurla icra olunduğunu, artıq üçüncü mərhələyə keçdiyini bildirmişdir — bu, Azərbaycanın ATƏT çərçivəsindəki mühüm praktik töhfələrindən biridir.

COP29 və BMT görüşlərinin əlavə töhfəsi

Tərəflər əvvəlki il COP29 çərçivəsində Bakıda, eləcə də 2025-ci ilin sentyabrında BMT Baş Assambleyasının yüksək səviyyəli həftəsi zamanı Nyu-Yorkda liderlər arasında keçirilmiş görüşlərin ikitərəfli münasibətlərin inkişafına verdiyi töhfəni məmnunluqla qeyd etmişlər.

ATƏT-in mənzil-qərargahındakı Azərbaycan tədbirləri

2026-cı ildə Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun (WUF13) tanıdılması məqsədilə Vyanadakı BMT ofisi və ATƏT-in mənzil-qərargahında təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər mövzusunda tədbirlər keçirilmişdir — bu, Azərbaycanın ATƏT platformasından öz milli layihələrini beynəlxalq auditoriyaya çatdırma strategiyasının nümunəsidir.