Heydər Əliyev

Heydər Əlirza oğlu Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində dəmiryolçu ailəsində dünyaya gəlmişdir. 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun memarlıq fakültəsində təhsil almışdır. 1941-1944-cü illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının daxili işlər orqanlarında çalışmış, 1944-cü ildən isə dövlət təhlükəsizliyi strukturlarına qoşulmuşdur.

Sovet dövründəki karyerası

Heydər Əliyev 1969-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilmiş — bu, onun siyasi liderlik yolunun başlanğıcı olmuşdur. 1976-cı ildə SSRİ Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvlüyünə namizəd, 1982-ci ilin dekabrında isə Siyasi Büronun tam hüquqlu üzvü seçilmiş və eyni zamanda SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Baş katib Mixail Qorbaçovun siyasi xəttinə etiraz olaraq 1987-ci ilin oktyabrında bütün vəzifələrindən istefa vermişdir.

Müstəqil Azərbaycana qayıdış

1990-cı il yanvarın 20-də sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi faciə ilə əlaqədar Heydər Əliyev Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək cinayətin təşkilatçılarının cəzalandırılmasını tələb etmişdir. 1993-cü ildə ölkədə dərin siyasi böhran şəraitində xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev dövlət sabitliyini bərpa etmiş, müstəqil Azərbaycanın inkişaf strategiyasının əsasını qoymuşdur. 1998-ci il oktyabr seçkilərində səslərin 76,1 faizini toplayaraq yenidən prezident seçilmişdir.

Son illər və irsi

2003-cü il oktyabr prezident seçkilərindən öncə Heydər Əliyev səhhət problemləri səbəbindən namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürmüşdür. 2003-cü il dekabrın 12-də ABŞ-ın Klivlend Klinikasında vəfat etmiş, dekabrın 15-də Bakıda Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. Adı dünyada çoxsaylı meydanlar, mərkəzlər, hava limanları və parklarla əbədiləşdirilmişdir.