İslandiya: Atlantikdəki ada respublikası

İslandiya Respublikası — Şimal Atlantik okeanında yerləşən, dünyanın ən şimal ölkələrindən biridir. Ölkəni 2024-cü ilin dekabrından Sosial Demokrat İttifaqın (Samfylkingin) sədri Kristrun Frostadottir baş nazir kimi idarə edir.

Frostadottirin bioqrafiyası

Kristrun Myoll Frostadottir 1988-ci il mayın 12-də Reykyavikdə anadan olub. Etnoqraf Frosti Fifil Yohannsson və həkim Steynun Qudni H. Yonsdottirin qızı olan Frostadottir uzun illər iqtisadiyyat və maliyyə sektorunda çalışdıqdan sonra 2021-ci ildə siyasətə qədəm qoymuşdur. O, 2022-ci il oktyabrın 28-də keçirilən partiya qurultayında yeganə namizəd kimi 94,59 faiz səslə Samfylkinginin sədri seçilmişdir. 2024-cü ilin noyabr-dekabr aylarında keçirilən erkən ümumi seçkilərdən sonra koalisiya hökuməti quraraq dekabr ayında baş nazir olmuşdur — otuz səkkiz yaşında bu vəzifəyə gələn Frostadottir İslandiya tarixinin ən gənc baş naziri, dünyanın ən gənc dövlət/hökumət liderlərindən biri statusunu qazanmışdır.

2026-cı il Beynəlxalq Ədalət Divanı işi

2026-cı il martında İslandiya və Niderland Cənubi Afrikanın İsrailə qarşı Beynəlxalq Ədalət Divanındakı soyqırım işinə qoşulduqlarını elan etmişlər — bu addım İslandiyanın Yaxın Şərq münaqişəsi ilə bağlı beynəlxalq hüquqi mövqeyinin sərtləşməsinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Daxili hüquq-nizam məsələləri

2026-cı il fevralın 10-da Yevropol İslandiyaya kokain qaçaqmalçılığı edən bir dəstənin dağıdıldığını elan etmişdir — bu, ölkənin adətən aşağı cinayət səviyyəsi ilə tanınan cəmiyyətindəki nadir transmilli cinayətkarlıq hadisələrindən biri olmuşdur.

İqtisadi göstəricilər

Çex Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, İslandiya iqtisadiyyatı postpandemiya dövründəki güclü canlanmadan sonra yavaşlamış, mülayim artım mərhələsinə keçmişdir — 2025-ci ildə 1,6 faiz, 2026-cı il üçün isə 1,7 faiz artım proqnozlaşdırılır. İşsizlik səviyyəsi ötən il 4,4 faizə yüksəlmiş, xarici şoklar səbəbindən 2026-cı ildə 6 faizə çata biləcəyi gözlənilir. Ölkə son illərdə nisbətən yüksək inflyasiya ilə üzləşir — 2026-cı il martında illik inflyasiya 5,4 faizə çatmışdır (Yaxın Şərqdəki münaqişədən qaynaqlanan enerji şoku səbəbindən ilkin 3 faizlik proqnoz yüksəldilmişdir), nəqliyyat qiymətləri 6,1 faiz, ərzaq və alkoqolsuz içkilər isə 5,8 faiz artmışdır.

Regional seçkilər

2026-cı il mayında İslandiyada bələdiyyə seçkiləri (Sveitarstjórnarkosningar 2026) keçirilmişdir — bu, ölkənin yerli özünüidarəetmə strukturunun mütəmadi yenilənməsinin bir hissəsidir.

Azərbaycanla əlaqələri

İslandiya Azərbaycanla diplomatik münasibətlər saxlayır — 2018-ci ildə ölkənin Bakıdakı səfiri Berqlind Asqeyrsdottir Prezident İlham Əliyevə etimadnaməsini təqdim edərkən İslandiya qapıçısı Hannes Tur Halldorssonun "Qarabağ" FK-ya keçidinin islandiyalılar arasında Azərbaycana marağı artırdığını bildirmişdir.