Kahramanmaraş: Türkiyənin Cənub-Şərq şəhəri

Kahramanmaraş — Türkiyənin cənub-şərqində, tarixi əhəmiyyətli şəhərdir. Şəhər 2023-cü ilin fevralında ölkənin son onilliklərin ən dağıdıcı təbii fəlakətlərindən birinin episentri olması ilə dünya gündəminə düşmüşdür.

2023-cü il fevral zəlzələləri

2023-cü il fevralın 6-da Kahramanmaraş mərkəzli 7,7 və 7,6 bal gücündə iki güclü zəlzələ baş vermiş, minlərlə bina dağılmış, minlərlə insan qəza altında qalmışdır. Şəhərin simvollarından olan tarixi Kahramanmaraş Qalasının daxili və ətraf divarları qismən uçmuş, qalanın bəzi hissələrində çökmələr baş vermişdir.

Turizm məkanlarına təsiri

Akademik tədqiqatlara görə, zəlzələ şəhərin tarixi və mədəni turizm məkanlarına ciddi təsir göstərmişdir — bu mövzu 2023-cü ildə keçirilən "7-ci Beynəlxalq Qərbi Asiya Turizm Tədqiqatları Konqresi"ndə (IWACT) təqdim edilmiş, genişləndirilmiş versiyası 2026-cı ilin avqustunda elmi jurnalda dərc olunmuşdur.

Yenidənqurma prosesi

Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi naziri Murat Kurum Kahramanmaraşda vəd edilən bütün mənzillərin tikintisinin başladığını, hazıradək otuz doqquz min yüz otuz altı yeni mənzil və iş yerinin tamamlandığını bildirmişdir — 2025-ci ilin sonuna qədər yetmiş dörd min yüz səksən yeddi mənzil və iş yerinin təhvil veriləcəyi elan edilmişdir. Pazarcık və Türkoğlu rayonlarında da doqquz yüz qırx yeddi mənzil və iki yüz otuz bir iş yerinin təməli qoyulmuşdur.

Tarixi-ticarət mərkəzinin bərpası

Nazir Kurum şəhərdə minillik mədəniyyət izlərini daşıyan tarixi bazarların da bərpa edildiyini, Qapalı Çarşıda restavrasiya işlərinə başlandığını bildirmişdir — bu, şəhərin təkcə yaşayış infrastrukturunun deyil, tarixi-ticarət kimliyinin də canlandırılması strategiyasının nümunəsidir.

Davam edən seysmik fəallıq

2026-cı il boyunca Kahramanmaraş ətrafında — Göksun, Elbistan, Pazarcık, Türkoğlu və Ekinözü rayonlarında — kiçik-orta gücdə zəlzələlər mütəmadi qeydə alınmağa davam edir (adətən 1-4 bal aralığında). AFAD (Fəlakət və Fövqəladə Hal İdarəetmə Başqanlığı) və Kandilli Rəsədxanası bölgədəki seysmik fəallığı davamlı monitorinq edir — bu, regionun 2023-cü il böyük zəlzələsindən sonra post-seysmik proseslərin davam etdiyini göstərir.

Rəmzi əhəmiyyəti

Kahramanmaraşda hər il Ramazan bayramı ikinci dəfə "büruk" (kədərli) qeyd olunur — bu, cəmiyyətin fəlakətdən sonrakı kollektiv itki hissini davam etdirdiyinin göstəricisidir.