Kipr — Aralıq dənizindəki ada olub, 1974-cü ildən bəri faktiki olaraq iki hissəyə — beynəlxalq səviyyədə tanınan Kipr Respublikası (cənub, yunan-kiprli əksəriyyətli) və yalnız Türkiyə tərəfindən tanınan Şimali Kipr Türk Respublikası (KKTC) — bölünmüş vəziyyətdədir. Bu bölünmə dünyanın ən uzun müddət davam edən həll olunmamış ərazi-siyasi münaqişələrindən biri hesab olunur.
Yeni Şimali Kipr rəhbərliyi
2025-ci ildə Tufan Erhürman Şimali Kiprin yeni prezidenti seçilmişdir — o, sələfi Ersin Tatardan fərqli, danışıqlara daha açıq mövqe nümayiş etdirmişdir. Erhürman 2026-cı il yanvarın 15-də verdiyi geniş şərhdə prosesi iki oxda — məsələnin özü və enerji sualları ətrafında — dəyərləndirmiş, sərhəd keçid məntəqələri və hellim məsələsi kimi problemlər həll olunmadan "Genişləndirilmiş Konfrans"a razı olmadığını yenidən bildirmişdir. O, "danışıqlar masası" ilə "müzakirə masası" arasında fərq qoymuş, hazırkı prosesin ikincisi olduğunu vurğulamışdır.
BMT Baş katibinin vasitəçilik təşəbbüsü
BMT Baş katibi Antonio Quterreş 2026-cı ilin iyulunda Kiprə səfər edərək Hristodulidis və Erhürmanla ayrı-ayrılıqda görüşmüş, məsələnin həllinə yönəlik yeni təşəbbüsə start vermişdir — o, ada liderləri ilə qarantor ölkələr Yunanıstan, Türkiyə və Böyük Britaniyanı bir araya gətirəcək yeni danışıq prosesi təşkil etmək niyyətini bildirmişdir. Quterreş nəticə əldə edilmədən yeni sammit keçirilməsini istəmədiyini, hərtərəfli danışıqlardan əvvəl kifayət qədər hazırlıq və tərəflər arasında etimadın formalaşdırılmasının vacibliyini vurğulamışdır — 2017-ci ildəki Krans-Montana prosesinin nəticəsiz qalması bu ehtiyatlılığın səbəblərindən biri kimi xatırlanmışdır.
2026-cı il avqust — həftəlik görüş qərarı
2026-cı il avqustun 26-da BMT nəzarətindəki ara bölgədə keçirilən görüşdən sonra BMT-dən verilən açıqlamada Hristodulidis və Erhürmanın görüşlərini sıxlaşdıraraq "həftədə bir dəfə, şərait tələb etdikdə isə daha tez-tez" bir araya gəlmək barədə razılığa gəldikləri bildirilmişdir — görüş "konstruktiv" xarakter daşımışdır.
Türkiyənin mövqeyi
Türkiyə Cumhurbaşkanı Yardımçısı Cevdet Yılmaz Şimali Kiprə səfəri zamanı Türk ordusunun adada mövcudluğunun "sabitlik və təhlükəsizlik" gətirdiyini, bunun hər iki tərəfə fayda verdiyini bildirmişdir — bu mövqe yunan-kiprli tərəf üçün qəbuledilməz sayılır.
Yunan-kiprli tərəfin fəallığı
2026-cı il yanvarın 8-də Yunanıstanın Kiprdəki səfiri "İşğal Altındakı Bələdiyyələr Komitəsi" ilə görüş keçirmişdir — bu komitə Şimali Kiprdəki (yunan-kiprli tərəfin "işğal altında" hesab etdiyi) şəhərlərin sürgündəki bələdiyyə başçılarını təmsil edir, bu da münaqişənin davam edən simvolik-siyasi ölçüsünü əks etdirir.
2026-cı ilin proqnozu
Kipr məsələsi ilə məşğul olan analitiklər 2026-cı ilin bu mövzu üçün "çətin il" olacağını proqnozlaşdırmışlar — Erhürmanın "iki masa" yanaşması və Yılmazın "iki dövlət" ifadələri ilin gedişatını müəyyənləşdirən əsas amillər kimi qeyd olunur.