Müctəba Xamenei: İranlı dini və siyasi xadim

Seyid Müctəba Hüseyni Xamenei 1969-cu il sentyabrın 8-də Məşhəd şəhərində anadan olub — İranın sabiq Ali Rəhbəri Əli Xameneinin ikinci övladıdır. Dini təhsilinə Tehranda başlamış, İran-İraq müharibəsi illərində cəbhədə iştirak etmiş, sonra Qum şəhərinin dini mərkəzində təhsilini davam etdirərək ruhani səviyyəsinə yüksəlmişdir. O, rəsmi dövlət vəzifəsi tutmasa da, uzun illər ölkənin siyasi və təhlükəsizlik strukturlarına təsir edən fiqur olmuş, atasının siyasi şəbəkəsi ilə əlaqələri koordinasiya edən şəxslərdən biri kimi tanınmışdır.

2026-cı il böhranı və Ali Rəhbərliyə gəlişi

2026-cı il fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamış, nəticədə İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xamenei və bir sıra yüksək vəzifəli şəxslər öldürülmüşdür. Bu hadisələrdən sonra martın 8-də Müctəba Xamenei İranın yeni Ali Rəhbəri seçilmişdir. İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi onun sağ-salamat olduğunu, lakin yüngül xəsarət aldığını açıqlamışdır.

Hakimiyyət daxilində qeyri-müəyyənlik

Bir müddət Müctəba Xameneinin ölkədən qaçdığı barədə iddialar yayılmış, onun adından bəyanatların İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun nümayəndələri tərəfindən hazırlandığı, faktiki qərar qəbuletmənin isə hərbi komandanlığa keçdiyi bildirilmişdir. Bu iddialar müstəqil təsdiqlənməmişdir.

Danışıqlar və ABŞ ilə memorandum

Müctəba Xamenei İran xalqına müraciətində ABŞ ilə imzalanan memorandumla bağlı fərqli şəxsi mövqeyi olduğunu, lakin prezidentin öhdəliyini nəzərə alaraq razılaşmanın imzalanmasına icazə verdiyini bildirmişdir. Atasının vəfatından qırx gün sonra yayılan bəyanatda "İran müharibəyə can atmır, amma öz hüquqlarından imtina etməyəcək" ifadəsi işlədilmişdir.