Nikol Paşinyan: Ermənistanın Baş naziri

Nikol Paşinyan 1975-ci il iyunun 1-də Ermənistanın İcevan şəhərində anadan olub. Onun bioqrafiyası jurnalist-oppozisiyaçıdan ölkənin baş nazirinə qədər uzanan, postsovet dövlətlərinin siyasi tarixinin ən diqqətəlayiq nümunələrindən birini təşkil edir.

Jurnalist və oppozisiya karyerası

Paşinyan siyasi fəaliyyətinə jurnalist kimi başlamış, hökumətə tənqidi mövqedən çıxış edən "Aykakan Jamanak" qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. Onun oppozisiya fəaliyyəti dəfələrlə həbslə nəticələnmiş — bu təcrübə onu Ermənistan siyasi müxalifətinin tanınan simasına çevirmişdir.

Məxməri inqilab

2018-ci ilin aprelində Paşinyanın rəhbərlik etdiyi kütləvi etirazlar prezident Serj Sarkisyanın istefasına və hökumət dəyişikliyinə gətirib çıxarmışdır — bu proses "məxməri inqilab" adı ilə tanınmışdır. Bu hərəkat postsovet məkanında hakimiyyət dəyişikliyinin nadir sülh yolu ilə həyata keçirilən nümunələrindən biri sayılır. Paşinyan həmin il baş nazir seçilmişdir.

İkinci Qarabağ müharibəsi və məğlubiyyət

2020-ci ilin payızındakı İkinci Qarabağ müharibəsi Paşinyan hökuməti üçün ağır sınaq olmuşdur — Ermənistan otuz ilə yaxın müddət ərzində işğal altında saxladığı ərazilərini itirmişdir. Bu məğlubiyyət ölkə daxilində kütləvi etirazlara səbəb olmuş, Paşinyanın istefası tələb edilmişdir, lakin o hakimiyyətdə qalmağı bacarmışdır.

2023-cü il antiterror tədbirləri və yenidən istiqamətlənmə

2023-cü ilin sentyabrındakı Azərbaycanın antiterror tədbirlərindən sonra özünüelan edilmiş qurumun ləğvi və erməni əhalisinin köçü Paşinyan hökuməti üçün yeni siyasi çağırış yaratmışdır. Bu hadisələrdən sonra o, ölkənin xarici siyasət kursunun köklü yenidən istiqamətlənməsinə başlamışdır — Rusiya ilə ənənəvi strateji tərəfdaşlıqdan uzaqlaşma, Qərblə əlaqələrin gücləndirilməsi və Azərbaycanla sülh danışıqlarının aparılması bu kursun əsas elementlərini təşkil edir.

Sülh prosesi

Paşinyan Azərbaycanla sülh sazişi üzərində fəal danışıqlar aparır — sərhədin delimitasiyası, nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması və dövlətlərarası münasibətlərin normallaşdırılması onun xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir. 2025-ci il avqustunda Vaşinqtonda keçirilən üçtərəfli sammit bu prosesin tarixi mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Bu kurs Ermənistan cəmiyyətində dərin bölünməyə səbəb olsa da, Paşinyan öz mövqeyini israrla müdafiə etməkdə davam edir.