Peru: Cənubi Amerikanın qədim sivilizasiya ölkəsi

Peru — Cənubi Amerikanın qərb sahilində, And dağ silsiləsi boyunca yerləşən dövlətdir. Bəşəriyyət tarixinin ən inkişaf etmiş qədim sivilizasiyalarından birinin — inka imperiyasının — vətəni olan Peru zəngin tarixi irsi ilə eyni zamanda müasir siyasi qeyri-sabitliyi özündə birləşdirir.

İnka imperiyası irsi

Peru ərazisi XV əsrdə And dağlarının böyük hissəsini əhatə edən nəhəng inka imperiyasının mərkəzi olmuşdur. Maçu-Pikçu — dağların zirvəsində tikilmiş qədim şəhər — bu sivilizasiyanın memarlıq və mühəndislik nailiyyətlərinin ən möhtəşəm nümunəsi kimi dünya miqyasında tanınır və hər il milyonlarla turisti cəlb edir.

İspaniya kolonizasiyası

XVI əsrdə ispan konkistadorları inka imperiyasını devirərək Peru ərazisini kolonizasiya etmişlər. Bu proses ölkənin demoqrafik, dini və mədəni strukturunu kökündən dəyişdirmiş, ispan dili və katolik dini Perunun müasir kimliyinin əsas elementlərinə çevrilmişdir. Mestiz mədəniyyəti — yerli və avropa ənənələrinin sintezi — Perunun özünəməxsus mədəni identikliyini formalaşdırmışdır.

Siyasi qeyri-sabitlik

Peru son onilliklərdə davamlı siyasi qeyri-sabitliklə üzləşir — mütəmadi prezident dəyişiklikləri, korrupsiya skandalları və prezident-parlament qarşıdurmaları ölkənin siyasi sistemini ciddi sınağa çəkmişdir. Bir neçə sabiq prezident korrupsiya ittihamları ilə həbs edilmiş və ya mühakimə olunmuşdur — bu, Peru siyasi elitasının nüfuzuna ciddi zərbə vurmuşdur.

İqtisadiyyat və təbii sərvətlər

Peru mis, qızıl və digər mineral ehtiyatların ixracatında dünya liderlərindən biridir — mədən sənayesi ölkə iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından birini təşkil edir. Kənd təsərrüfatı və turizm də mühüm iqtisadi sahələr sırasındadır, hərçənd siyasi qeyri-sabitlik xarici investorların etimadına mənfi təsir göstərir.

Sosial bərabərsizlik və etnik müxtəliflik

Peru dərin sosial bərabərsizliklə səciyyələnir — paytaxt Lima və sahil bölgələri ilə And dağlarındakı yerli icmalar arasında iqtisadi inkişaf səviyyəsi kəskin fərqlənir. Bu bərabərsizlik ölkənin siyasi qütbləşməsinin və davamlı sosial gərginliyin əsas köklərindən birini təşkil edir.