Şavkat Mirziyoyev: Özbəkistanın Prezidenti

Şavkat Miromonoviç Mirziyoyev — Özbəkistan Respublikasının prezidenti, 2016-cı ildən ölkəni idarə edir. Onun hakimiyyəti Özbəkistanın uzun onilliklər ərzində qapalı, avtoritar İslam Karimov rejimindən nisbətən açıq və islahatçı kursa keçidinin əsas simvoluna çevrilmişdir.

Karimov dövründəki karyerası

Mirziyoyev İslam Karimovun rəhbərliyi altındakı Özbəkistan siyasi sistemində uzun illər çalışmış, prezidentliyə qədər ölkənin baş naziri vəzifəsini icra etmişdir. Bu təcrübə ona dövlət idarəçiliyinin praktiki aspektləri barədə geniş bilik qazandırmış, eyni zamanda əvvəlki rejimin sərt siyasi ənənəsi ilə formalaşmasına səbəb olmuşdur.

Hakimiyyətə gəlişi

2016-cı ildə Karimovun vəfatından sonra Mirziyoyev prezident vəzifəsinə seçilmişdir. Onun hakimiyyətə gəlişi çoxları tərəfindən Karimov rejiminin davamı kimi qiymətləndirilsə də, sonrakı illər onun praqmatik islahatçı kursunu ortaya qoymuşdur.

Xarici siyasət açılması

Mirziyoyevin ən diqqətəlayiq siyasi nailiyyəti Özbəkistanın region qonşuları ilə münasibətlərinin köklü normallaşdırılması olmuşdur — Qırğızıstan və Tacikistanla onilliklər boyu həll olunmamış sərhəd məsələləri onun rəhbərliyi altında əhəmiyyətli irəliləyiş qeydə almışdır. Viza rejiminin sadələşdirilməsi və regional ticarətin canlandırılması bu açılmanın əsas praktiki nəticələrindəndir.

Daxili iqtisadi islahatlar

Mirziyoyev hakimiyyəti valyuta bazarının liberallaşdırılması, xarici investisiyaların cəlb edilməsi üçün biznes mühitinin yaxşılaşdırılması və pambıq monokulturasından iqtisadi diversifikasiyaya doğru kurs götürmüşdür. Bu islahatlar beynəlxalq maliyyə institutları tərəfindən müsbət qiymətləndirilmiş, Özbəkistanı xarici investorlar üçün daha cəlbedici məkana çevirmişdir.

Regional liderlik ambisiyaları

Mirziyoyev Özbəkistanı Mərkəzi Asiya regional əməkdaşlığının fəal təşəbbüskarına çevirmişdir — o, mütəmadi olaraq regional liderlər sammitlərinə ev sahibliyi edir, Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında institusional əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində fəal diplomatiya yürüdür. Bu, Özbəkistanın ölkə əhalisinin sayına görə regionun ən böyük dövləti kimi mövqeyini gücləndirir.

Davam edən çağırışlar

İslahatların həyata keçirilməsinə baxmayaraq, Özbəkistan hələ də siyasi plüralizm, media azadlığı və insan hüquqları sahələrində beynəlxalq təşkilatların tənqidi ilə üzləşir. Mirziyoyev hakimiyyətinin uzunmüddətli irsi bu islahatların dərinliyi və davamlılığından asılı olaraq qiymətləndiriləcək.