Sərdar Berdiməhəmmədov — Türkmənistanın gənc prezidenti

Sərdar Qurbanqulıyeviç Berdiməhəmmədov 1981-ci il sentyabrın 22-də Aşqabadda anadan olub. Türkmən siyasətçisi olan Berdiməhəmmədov 2022-ci ilin martından Türkmənistanın üçüncü prezidentidir — o, atası Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun on beş illik hakimiyyətindən sonra bu vəzifəyə gəlmiş, analitiklərin əksəriyyəti tərəfindən "dinastik hakimiyyət transferi" kimi qiymətləndirilən nadir prosesin nümunəsi olmuşdur.

Təhsili və erkən karyerası

Berdiməhəmmədov 1987-1997-ci illərdə Aşqabaddakı 43 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra Türkmən Kənd Təsərrüfatı Universitetinə daxil olmuş, 2001-ci ildə mühəndis-texnoloq ixtisası üzrə təhsilini başa çatdırmışdır. O, sonradan Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin Diplomatik Akademiyasında və Cenevrə Təhlükəsizlik Siyasəti Mərkəzində təhsilini davam etdirmiş, 2015-ci ildə mühəndislik elmləri doktoru dərəcəsi almışdır.

Hakimiyyətə gedən yol

Berdiməhəmmədov atasının hökumətində ardıcıl vəzifələr icra etmişdir — xarici işlər nazirinin müavini (2018-2019), Əhal vilayətinin qubernatoru (2019-2020), sənaye və tikinti materialları naziri (2020-2021), sonra isə Nazirlər Kabineti sədrinin innovasiya və rəqəmsallaşdırma, daha sonra iqtisadiyyat və maliyyə üzrə müavini (2021-2022) postlarını tutmuşdur. Bu sürətli yüksəliş beynəlxalq müşahidəçilər tərəfindən atasının hazırladığı dinastik keçidin əlaməti kimi qiymətləndirilmişdir.

Prezidentliyə seçilməsi

2022-ci il martın 12-də keçirilən növbədənkənar prezident seçkilərində Berdiməhəmmədov doqquz namizəd arasında səslərin 72,97 faizini toplayaraq qələbə qazanmışdır — beynəlxalq müşahidəçilər bu seçkinin şəffaflığını tənqid etmişlər.

Atası ilə paylaşılan hakimiyyət

Sərdar dövlət başçısı statusunda gündəlik idarəçiliyi həyata keçirsə də, atası Qurbanqulu "Türkmən Xalqının Milli Lideri" ömürlük titulunu daşıyır və Xalq Məsləhət Şurasına (Halk Maslahaty) sədrlik edir — bu, atanın xüsusilə enerji və xarici siyasət məsələlərində əsas qərar qəbuledici kimi qaldığı geniş qəbul edilmiş qiymətləndirmədir. Bu paylaşılan idarəçilik modeli Türkmənistanı avtoritar dövlətlər arasında nadir ata-oğul hakimiyyət nümunəsinə çevirir.

Beynəlxalq status

2026-cı il yanvarın 1-dən Berdiməhəmmədov Müstəqil Dövlətlər Birliyi Dövlət Başçıları Şurasının sədri kimi Emomali Rəhmonu əvəz etmişdir. Ölkə birpartiyalı avtoritar dövlət olaraq qalır — Freedom House təşkilatı Türkmənistana yüz baldan iki bal verərək onu dünyanın ən aşağı reytinqli dövlətlərindən biri kimi qiymətləndirir.