Türkmənistan Xalq Məsləhəti: ali məşvərət orqanı

Türkmənistan Xalq Məsləhəti (Halk Maslahaty — "Xalq Şurası") — Türkmənistanın müstəqil "təmsili orqanı" olub, ölkənin ali konstitusion hakimiyyətini həyata keçirir. Bu orqan qanunvericilik strukturunun tərkib hissəsi hesab edilmir, lakin konstitusiyaya dəyişiklik etmək səlahiyyətinə malikdir. Onun sədri Prezident tərəfindən təyin edilir və "Milli Lider" adlandırılır.

Tarixi transformasiyası

Xalq Məsləhəti ilk dəfə 1992-ci il Konstitusiyasının 45-ci maddəsinə əsasən ölkənin ən yüksək təmsili orqanı kimi mövcud olmuş, 2008-ci il yeni konstitusiyasında ləğv edilmişdir. 2017-ci il oktyabrında Qurbanqulu Berdiməhəmmədov Ağsaqqallar Şurasını yeni Xalq Məsləhətinə çevirmişdir. 2021-ci ilin martından 2023-cü ilin yanvarına qədər Xalq Məsləhəti Türkmənistanın Milli Kenqeşinin (parlamentin) yuxarı palatası statusunu daşımışdır — aşağı palata isə Assambleya (Mejlis) olmuşdur.

2023-cü il konstitusion dəyişiklikləri

2023-cü ilin yanvarında hər iki parlament palatası Xalq Məsləhətinin qanunvericilik orqanı kimi ləğv edilməsini və yenidən ən yüksək konstitusion hakimiyyət orqanına çevrilməsini təklif etmişdir. Bu dəyişikliklər Qurbanqulu Berdiməhəmmədova konstitusion "Türkmən Xalqının Milli Lideri" statusu vermiş, ona daxili və xarici siyasəti formalaşdırmaqda geniş səlahiyyətlər qazandırmışdır.

Sədrlik və rəhbərlik

Xalq Məsləhətinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədovdur — o, oğlu Sərdar Berdiməhəmmədovun 2022-ci ildə prezident seçilməsindən sonra da bu vəzifə vasitəsilə real hakimiyyətini davam etdirir. Qərargahı Aşqabadda yerləşən orqanın Aparat rəhbəri Kasımquly Babayevdir.

Regional struktur

Türkmənistanın hər bir vəlayəti öz vəlayət Xalq Məsləhətinə malikdir — bu regional şuraların üzvləri birbaşa seçki dairələrində seçilir, lakin onların praktik təsiri Türkmənistanın hakim partiya dövləti xarakteri səbəbindən olduqca məhduddur.

Azərbaycanla əlaqələri

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Türkmənistan Xalq Məsləhəti sədrinin qızı Oğuljahan Atabayeva ilə görüşmüşdür — bu görüş iki ölkə arasındakı mədəni-humanitar əlaqələrin davamlılığının nümunəsidir.

Beynəlxalq qiymətləndirmə

Freedom House kimi beynəlxalq təşkilatlar Türkmənistanı Qurbanqulu Berdiməhəmmədov və oğlu Sərdarın idarə etdiyi avtokratiya kimi xarakterizə edir — 2023-cü il konstitusion dəyişiklikləri bu qiymətləndirməni daha da gücləndirmişdir, çünki bu addımlar köhnə liderin real hakimiyyətinin institusional təsdiqi kimi qəbul edilir.