Abiy Əhməd Əli: Efiopiyanın Baş naziri

Abiy Əhməd Əli 1976-cı il avqustun 15-də Efiopiyanın Beşaşa şəhərində anadan olub. Efiopiya Federal Demokratik Respublikasının dördüncü baş naziri olan Abiy 2018-ci il aprelin 2-dən bu vəzifəni icra edir. Atası müsəlman oromo, anası isə xristian oromo idi.

Hərbi keçmişi

Yeniyetmə yaşlarında Abiy Efiopiya Milli Müdafiə Qüvvələrində xidmət edərək Dergin kommunist rejiminə qarşı mübarizədə iştirak etmişdir. O, 1991-2010-cu illər arasında ordu sıralarında xidmət etmiş, podpolkovnik rütbəsinə çatmışdır — bu dövr Efiopiya vətəndaş müharibəsi, BMT-nin Ruanda missiyası və Efiopiya-Eritreya müharibəsini əhatə edir.

Təhsili

Abiy 2009-cu ildə Addis-Əbəbədəki Microlink İnformasiya Texnologiyaları Kollecində kompüter mühəndisliyi üzrə bakalavr, Londondakı Qrinviç Universitetində transformasiya liderliyi üzrə magistr, Leadstar İdarəetmə Kollecində MBA və Addis-Əbəbə Universitetində doktorluq dərəcələri almışdır.

Hakimiyyətə gəlişi

2018-ci ilin fevralında Oromo Demokratik Partiyasının sədri seçilən Abiy martın 27-də hakim koalisiya olan Efiopiya Xalqları İnqilabi Demokratik Cəbhəsinin (EPRDF) sədri olmuş, aprelin 2-də isə Xalq Nümayəndələri Palatası tərəfindən baş nazir seçilmişdir.

Nobel Sülh Mükafatı

2018-ci il iyulun 9-da Abiy və Eritreya prezidenti İsayas Əfvorki iki ölkə arasındakı müharibə vəziyyətinin başa çatdığını elan etmişlər — iyirmi ilə yaxın davam edən sərhəd münaqişəsinə son qoyan bu addım ona 2019-cu ildə Nobel Sülh Mükafatını qazandırmışdır.

Tigray müharibəsi və tənqidlər

Abiy hakimiyyəti dövründə Efiopiyanın Tigray bölgəsindəki genişmiqyaslı daxili münaqişə beynəlxalq ictimaiyyətin ciddi tənqidinə səbəb olmuşdur — bu müharibə onun sülh mükafatı laureatı statusu ilə ziddiyyət təşkil edən hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilmişdir.

Hakimiyyətin davamı

2019-cu ilin dekabrında Abiy EPRDF-i ləğv edərək Firavanlıq Partiyasını qurmuş, onun sədri olmuşdur. 2021-ci ilin oktyabrında yeni beş illik müddətə and içmişdir — vəzifə müddətinin 2026-cı il oktyabrın 4-dən sonra başa çatması gözlənilir. Onun evli olduğu Zinaş Tayaçevlə dörd övladı var.