Ağalı kəndi — "Böyük Qayıdış"ın ilk ağıllı kəndi

Ağalı — Azərbaycanın Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Zəngilan rayonunda yerləşən, "Böyük Qayıdış" dövlət proqramının ilk pilot layihəsi kimi seçilmiş kənddir. İşğala qədər bu inzibati ərazi üç ayrı kənddən — Birinci, İkinci və Üçüncü Ağalıdan — ibarət olmuş, ümumilikdə üç yüz əlli iki ailə (min beş yüz dörd nəfər) burada yaşamışdır.

"Ağıllı kənd" layihəsinin açılışı

2021-ci il fevralın 14-də Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Zəngilan rayonuna səfər edərək Ağalı kəndində "ağıllı kənd" layihəsinin istifadəyə verildiyini bildirmişlər. 2022-ci il mayın 27-də layihənin birinci mərhələsi üzrə rəsmi açılış mərasimi keçirilmişdir — bu, iki yüz evdən ibarət ilk pilot "ağıllı kənd" olmuşdur.

Böyük Qayıdışın rəmzi statusu

Cəbrayılın Cocuq Mərcanlı kəndi Aprel döyüşlərindən sonra, Zəngilanın Ağalı kəndi isə işğaldan sonra azərbaycanlıların məskunlaşdığı ilk yaşayış yeri statusunu daşıyır — bu, Ağalını "Böyük Qayıdış" proqramının simvolik başlanğıc nöqtəsinə çevirmişdir.

Köç prosesi

Böyük Qayıdış layihəsi çərçivəsində Ağalı kəndinə ümumilikdə yüz yetmiş beş ailə, yəni səkkiz yüz yetmiş bir nəfər məskunlaşdırılmışdır. Kəndə köçən ailələrə Prezidentin xüsusi nümayəndəsi Vahid Hacıyev şəxsən qarşılamış, sakinlərə evlərin açarları təqdim edilmiş, "Azərsun Holdinq" tərəfindən ərzaq bağlamaları verilmişdir.

İkinci mərhələ tikinti işləri

Ağalıda "Ağıllı kənd" layihəsinin ikinci mərhələsi çərçivəsində yüz üç fərdi yaşayış evi və çoxmənzilli bina inşa edilmişdir — bu mərhələdə əlli beş ikiotaqlı fərdi ev, eləcə də üç üçmərtəbəli, ikibloklu "Townhouse" tipli bina tikilmişdir.

İnfrastruktur və xidmətlər

Kənddə məşğulluq, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, "ASAN xidmət" və DOST mərkəzi kimi kiçik və orta biznesə dəstək xidmətləri fəaliyyət göstərir. Rayon ərazisindəki Şərifan kəndindəki Qız qalası, Xudafərin körpüsü kimi tarixi abidələr regionun mədəni-tarixi turizm potensialını əlavə gücləndirir.

Beynəlxalq tanınma

2025-ci il avqustun 24-də Ağalı kəndində Baş Prokurorluğun təşkilatçılığı ilə "Böyük Qayıdış: pozulmuş hüquqlar və onların bərpası" mövzusunda beynəlxalq təşkilatların iştirakı ilə yüksək səviyyəli konfrans keçirilmişdir.