Alper Gezeravcı: Türkiyənin ilk astronautu

Alper Gezeravcı 1979-cu il dekabrın 2-də Türkiyənin Mersin ilinin Silifke şəhərində yörük mənşəli ailədə anadan olub. Türk hərbi pilotu olan Gezeravcı 2024-cü ildə kosmosa uçan ilk türk astronavt olmuşdur. O, atasının peşəsi səbəbindən uşaqlıq illərini Türkiyənin müxtəlif şəhərlərində, o cümlədən Bursada keçirmişdir.

Təhsili

Gezeravcı İstanbul Hava Hərb Məktəbində elektronika mühəndisliyi üzrə bakalavr təhsilini tamamlamış, sonra ABŞ-ın Ohayo ştatındakı Rayt-Patterson Hava Qüvvələri Bazasında yerləşən Hava Qüvvələri Texnologiya İnstitutunda magistr dərəcəsi almışdır.

Hərbi karyerası

Türk Hava Qüvvələrində döyüş pilotu kimi xidmət edən Gezeravcı T-41, SF-260, T-37, T-38, F-5, KC-135 və F-16 daxil olmaqla çoxsaylı təyyarə növlərində on beş illik uçuş təcrübəsinə malikdir. O, həmçinin yeddi il Türk Hava Yollarında kapitan pilot olaraq çalışmışdır. Karyerasının son mərhələsində Adanadakı 10-cu Baz Komandanlığı Bölməsində Standartlaşdırma Eskadrilyası Akademik Qanad Komandanı vəzifəsini icra etmişdir — bu vəzifədə eskadrilyanın standartlaşdırılması, təlim sənədlərinin Hava Qüvvələri standartlarına uyğunlaşdırılması və pilotların yoxlama uçuşlarının təşkilinə cavabdeh olmuşdur.

Astronavt seçilməsi

2022-ci ildə elan edilən kosmik missiya çağırışına təxminən otuz altı min nəfər müraciət etmişdir. 2023-cü ilin aprelində Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan TEKNOFEST tədbirindəki çıxışında Gezeravcının əsas, Tuva Cihangir Atasever isə ehtiyat kosmik səyahətçi kimi seçildiyini elan etmişdir.

Ax-3 missiyası

2024-cü il yanvarın 19-da (bəzi mənbələrə görə yanvarın 17-də) Gezeravcı Axiom Space-in Ax-3 missiyası çərçivəsində ispan, italyan və isveçli astronavtlarla birgə Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya (BKS) uçmuşdur. O, on dörd (bəzi mənbələrə görə on səkkiz) gün ərzində BKS-də qalaraq Türkiyə Kosmik Agentliyi və TÜBİTAK Kosmik Komissiyası tərəfindən müəyyənləşdirilmiş on üç elmi təcrübəni həyata keçirmişdir — bu təcrübələr biologiya, tibb, materialşünaslıq və genetika sahələrini əhatə etmişdir.

Dezinformasiyaya qarşı rəsmi açıqlama

Türkiyə Prezidentliyinin Kommunikasiya Baş Departamenti Gezeravcının "əslində astronavt deyil, turist kimi getdiyi" iddialarını yalan xəbər kimi təkzib etmiş, kosmik turistlərdən fərqli olaraq astronavtların elmi tədqiqatlar aparmaq səlahiyyətinə malik olduğunu vurğulamışdır.