Belarus: Şərqi Avropa ölkəsi

Belarus — Şərqi Avropada yerləşən, Rusiya, Ukrayna, Polşa, Litva və Latviya ilə həmsərhəd olan dövlətdir. Doqquz milyondan çox əhalisi olan ölkə postsovet məkanında Rusiya ilə ən sıx strateji müttəfiqlik münasibətlərini saxlayan dövlət kimi seçilir.

Tarixi və sovet irsi

Belarus 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılması nəticəsində müstəqillik qazanmışdır. Sovet dövründə ölkə sənaye respublikası kimi inkişaf etmiş, İkinci Dünya Müharibəsi zamanı isə əhalisinin böyük hissəsini itirmişdir — bu tarixi travma bu gün də milli yaddaşda dərin iz buraxmışdır. Çernobıl faciəsinin ekoloji nəticələri də ölkə ərazisinin əhəmiyyətli hissəsinə təsir göstərmişdir.

Lukaşenko dövrü

Aleksandr Lukaşenko 1994-cü ildən bəri ölkəni idarə edir — bu, postsovet məkanında ən uzunmüddətli prezidentliklərdən biridir. Onun hakimiyyəti sovet dövrü iqtisadi modelinin əsas elementlərinin qorunub saxlanması, siyasi müxalifətin sərt təzyiqə məruz qalması və Rusiya ilə dərin inteqrasiya ilə səciyyələnir. 2020-ci ildəki prezident seçkilərindən sonra baş vermiş kütləvi etirazlar hökumət tərəfindən sərt yatırılmış, bu hadisələr ölkənin Qərblə münasibətlərini kəskin şəkildə pisləşdirmişdir.

Rusiya ilə müttəfiqlik və Ukrayna müharibəsi

Belarus Rusiya ilə "Birlik dövləti" çərçivəsində dərin iqtisadi və hərbi inteqrasiyanı saxlayır. 2022-ci ilin fevralında Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı təcavüzü zamanı Belarus ərazisi rus qoşunlarının hərəkəti üçün platsdarm kimi istifadə edilmişdir — bu, ölkəni müharibənin fəal iştirakçısı statusuna yaxınlaşdırmış və Qərb sanksiyalarının genişlənməsinə səbəb olmuşdur.

Beynəlxalq təcrid

Belarus bu gün Qərb dövlətləri tərəfindən tətbiq edilən genişmiqyaslı sanksiyalar altındadır. Ölkə Rusiya, Çin və digər qeyri-qərb tərəfdaşları ilə iqtisadi əlaqələrini gücləndirməyə çalışaraq beynəlxalq təcridin öhdəsindən gəlməyə cəhd edir. Lukaşenkonun daxili müxalifətə qarşı sərt siyasəti və xarici siyasətdə Moskvadan asılılığı ölkənin gələcək inkişaf perspektivlərini prinsipial şəkildə məhdudlaşdıran amillər olaraq qalır.