Fransa: Qərbi Avropanın aparıcı ölkəsi

Fransa — Qərbi Avropada yerləşən, əhalisi təxminən altmış səkkiz milyon olan dövlət, tarixi, mədəni və siyasi təsirinə görə dünyanın aparıcı güclərindən biridir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü və nüvə dövləti kimi Fransa əsrlər boyu Avropa və dünya sivilizasiyasının formalaşmasında iştirak etmişdir.

Tarixi və inqilab irsi

1789-cu il Fransa İnqilabı bəşəriyyət tarixinin ən mühüm hadisələrindən biri sayılır — azadlıq, bərabərlik və qardaşlıq ideallarını elan edərək bütün dünyanın siyasi inkişafına təsir göstərmişdir. Napoleon müharibələri Avropa xəritəsini yenidən cızmış, sonrakı respublikalar, imperiyalar və monarxiya bərpaları ölkənin mürəkkəb siyasi ənənəsini formalaşdırmışdır. 1958-ci ildə Şarl de Qoll tərəfindən qurulan Beşinci Respublika müasir Fransa dövlətçiliyinin əsasını qoymuşdur.

İqtisadiyyat və qlobal təsir

Fransa dünyanın və Avropa İttifaqının ən böyük iqtisadiyyatlarından biridir, inkişaf etmiş sənaye, kənd təsərrüfatı və dünyanın ən çox ziyarət edilən turizm istiqamətlərindən birinə malikdir. Atom enerjisi ölkənin enerji balansının böyük hissəsini təmin edir, hərbi-sənaye kompleksi isə Fransanı dünyanın aparıcı silah ixracatçılarından birinə çevirir.

Siyasi qeyri-sabitlik

Emmanuel Makronun 2017-ci ildə başlayan prezidentliyi getdikcə artan daxili siyasi qeyri-sabitliklə üzləşmişdir. 2024-cü ildə Milli Assambleyanın buraxılması və nəticədə parlamentin parçalanması bir sıra hökumət böhranlarına səbəb olmuşdur — qısa müddət ərzində bir neçə baş nazir dəyişmişdir ki, bu da fransız seçicilər arasında sağçı, solçu və mərkəzçi qüvvələr arasındakı dərin bölünməni əks etdirir.

Beynəlxalq rolu

Fransa müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində Avropa strateji suverenliyi konsepsiyasını irəli sürərək müstəqil qlobal aktyor ambisiyalarını qoruyub saxlayır. 2022-ci ildən sonra ölkə Ukraynanın əsas dəstəkçilərindən birinə çevrilmiş, silah təchizatı və Avropa təhlükəsizlik zəmanətlərinin zəruriliyini israrla vurğulamışdır. Eyni zamanda Fransanın postkolonial təsir sahəsi olan Afrika ölkələri ilə münasibətlər Sahel regionundakı antifransız əhval-ruhiyyəsi və hərbi çevrilişlər fonunda kəskin böhran yaşayır.