HƏMAS — Fələstin İslami Müqavimət Hərəkatı haqqında

HƏMAS — ərəbcə "Hərəkət əl-Müqavəmət əl-İslamiyyə" sözlərinin baş hərflərindən əmələ gəlmiş qısaltma olmaqla, eyni zamanda ərəbcədə "şövq" və "cəsarət" mənalarını verən sözdür. Təşkilat 1987-ci ildə Birinci İntifadanın başlanğıcında Şeyx Əhməd Yasin, Əbdüləziz əl-Rantisi və Məhəmməd Taha tərəfindən Misirdəki Müsəlman Qardaşlar təşkilatının Fələstindəki qolu kimi yaradılmışdır. Fələstinli islamçı-sünni fundamentalist siyasi hərəkat və hərbiləşdirilmiş qüvvə olan HƏMAS həm siyasi partiya, həm də silahlı qanad kimi fəaliyyət göstərir.

İdeologiyası və məqsədləri

1988-ci ildəki siyasi proqramında HƏMAS Fələstinin heç vaxt qeyri-müsəlmanlar tərəfindən idarə olunan dövlət olmayacağını bəyan etmiş, İsrailə qarşı mübarizəni dini cihad kimi xarakterizə etmişdir. Təşkilatın quruluş məqsədi 1948-ci ildən əvvəlki Fələstin torpaqlarını azad edib İslam dövləti qurmaqdan ibarətdir. Bu mövqe HƏMAS-ı 1988-ci ildə İsraili tanıyan Fələstin Azadlıq Təşkilatı ilə açıq ziddiyyətə gətirmişdir.

Siyasi fəaliyyət

2006-cı il yanvarın 25-də keçirilmiş Fələstin parlament seçkilərini HƏMAS qazanmış, bu nəticə regionda siyasi tarazlığı kökündən dəyişdirmişdir. Həmin dövrdən etibarən HƏMAS Qəzzə zolağını faktiki olaraq idarə edir. Maliyyələşmə mənbələrinə görə təşkilat xaricdə yaşayan fələstinlilər, İran hökuməti və bir sıra ərəb ölkələrindən dəstək almaqdadır.

Beynəlxalq status

HƏMAS ABŞ, Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya, Kanada və bir sıra digər dövlətlər tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınır. Bununla belə, bir çox ölkə və beynəlxalq təşkilat bu qiymətləndirməni qəbul etmir. Təşkilatın beynəlxalq hüquqi statusu bu gün də mübahisəli olaraq qalmaqdadır.