
Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi — ali konstitusiya ədalət mühakiməsi orqanı
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi — ölkənin Konstitusiyasının aliliyini və birbaşa hüquqi qüvvəsini təmin edən, qanunvericilik və icra hakimiyyəti aktlarının Konstitusiyaya uyğunluğunu yoxlayan ali məhkəmə orqanıdır. Məhkəmə "Konstitusiya Məhkəməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən fəaliyyət göstərir.
Sədrliyi
Məhkəməyə 2003-cü il iyunun 25-dən Fərhad Sahib oğlu Abdullayev sədrlik edir — o, bundan əvvəl 2000-ci il avqustun 28-dən Apellyasiya Məhkəməsinin sədr müavini vəzifəsini icra etmişdir. Abdullayev konstitusiya hüququ sahəsində geniş elmi-nəşriyyat fəaliyyəti ilə tanınır — onun "Azərbaycan Respublikasında Konstitusiya icraatının nəzəri və praktiki problemləri" (2009) monoqrafiyası və Məhkəmənin Hüquqi Mövqelərinə dair çoxcildli nəşrləri (2013, 2018, 2023-cü illərdə, sonuncusu üç hissədən ibarət, ingilis dilinə də tərcümə edilmiş) bu sahədə əsas mənbələr sırasındadır.
Hakim təyinatı proseduru
Konstitusiya Məhkəməsinin hakimləri Konstitusiyanın 95-ci maddəsinin I hissəsinin 10-cu bəndinə və 130-cu maddəsinin II hissəsinə uyğun olaraq, Prezidentin təqdimatı əsasında Milli Məclis tərəfindən təyin edilir — 2024-cü il fevralın 23-də Fikrət Fərrux oğlu Məmmədov bu qaydada hakim təyin edilmişdir.
Maddi təminat qanunvericiliyi
Məhkəmə sədrinin əmək haqqı bir neçə dəfə qanunvericilik yolu ilə tənzimlənmişdir — 2019-cu il martın 29-da qəbul edilən qanunla sədrin aylıq vəzifə maaşı Milli Məclis sədrinin maaşına bərabərləşdirilmiş, hakimlərə əlavə bir aylıq maaş həcmində ödəniş təyin edilmişdir. 2022-ci il iyunun 29-da isə bu qayda dəyişdirilərək sədrin maaşı konkret rəqəmlə (3550 manat) müəyyənləşdirilmişdir.
Konstitusiyanın 20 illiyi münasibətilə qiymətləndirmə
2015-ci ildə Konstitusiyanın 20 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq konfransa ünvanlanan təbrik məktubunda Konstitusiya Məhkəməsinin "ölkənin hüquq sisteminin inkişafına töhfə verən, hüquqi tənzimləmə məsələləri üzrə müsbət təcrübə formalaşdıran" ali konstitusiya ədalət mühakiməsi orqanı olduğu vurğulanmışdır.
Hüquqi sistemdəki yeri
Konstitusiya Məhkəməsi Azərbaycanın üç pilləli məhkəmə sistemində — rayon (şəhər) məhkəmələri, apellyasiya məhkəmələri və Ali Məhkəmədən fərqli olaraq — xüsusi status daşıyır və yalnız konstitusion mübahisələrə, qanunların Konstitusiyaya uyğunluğunun yoxlanılmasına baxır.