Milli Mətbuat Günü: Azərbaycan mətbuatının bayramı

Milli Mətbuat Günü — Azərbaycanda hər il 22 iyulda qeyd edilən rəsmi bayramdır. Bu tarix Azərbaycan milli mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən 1875-ci ildə nəşrə başlanan "Əkinçi" qəzetinin ilk nömrəsinin çapdan çıxdığı günə həsr olunub. Tarix 1991-ci ildən bəri Milli Mətbuat Günü kimi qeyd edilir.

"Əkinçi" qəzetinin tarixi

"Əkinçi" 1875-ci il iyulun 22-dən 1877-ci ilin sentyabrınadək cəmi əlli altı sayda nəşr olunmuşdur. Naşiri, redaktoru və korrektoru bir şəxsdə — Həsən bəy Zərdabidə — cəmlənən qəzet bütün Qafqazda böyük əks-səda doğurmuş, xalqın maarifçilik yolunda ilk addımlarından biri olmuşdur. Qəzetin ərsəyə gəlməsində Mirzə Fətəli Axundzadə, Seyid Əzim Şirvani, Nəcəf bəy Vəzirov və digər ziyalıların da xidmətləri olmuşdur.

Milli mətbuatın sonrakı inkişafı

"Əkinçi"dən sonra "Şərqi-rus", "Həyat", "İrşad", "Açıq söz" kimi demokratik ruhlu qəzetlər meydana çıxmışdır. 1906-cı ildə "Molla Nəsrəddin" jurnalının nəşrə başlaması Azərbaycan mətbuatında siyasi satiranın əsasını qoymuşdur. Sovet dövründə mətbuat sərt senzuraya məruz qalmış, kommunist ideologiyasının rupor kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Bayramın rəsmiləşdirilməsi

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra 22 iyul tarixi rəsmi olaraq Milli Mətbuat Günü kimi təsbit edilmişdir. Prezident İlham Əliyev müxtəlif illərdə bu tarixə həsr olunmuş yubiley tədbirlərinin keçirilməsi barədə sərəncamlar imzalamışdır — o cümlədən 2020-ci ildə milli mətbuatın 145 illik, 2025-ci ildə isə 150 illik yubileyinin qeyd olunması ilə bağlı sərəncamlar.

Qeyd olunma ənənəsi

Bayram münasibətilə jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi tədbirləri keçirilir, media işçilərinə fəxri adlar verilir. Bir sıra hallarda dövlət başçısı jurnalistlər üçün tikilmiş yaşayış binalarında mənzillərin paylanması mərasimlərində iştirak etmişdir. Bu gün ölkədə yüzlərlə mətbu orqan fəaliyyət göstərir və bayram Azərbaycan jurnalistikasının tarixi köklərinə hörmətin ifadəsi kimi qeyd olunur.