Pirallahı rayonu — Bakının Xəzər dənizindəki ada rayonu

Pirallahı rayonu Bakı şəhərinin 12 inzibati rayonundan biridir və Xəzər dənizində, Abşeron yarımadasının şərqindəki adalarda yerləşir. Rayonda 4 qəsəbə (Pirallahı, Gürgən, Çilov, Neft Daşları) və 3 bələdiyyə var. Adın qədim dövrdə adanın ziyarətgah və ibadət yeri sayılması ilə bağlı olduğu, hərfi mənasının “Allahın ziyarətgahı” olduğu bildirilir. Ərəb xilafəti dövründə tərtib edilmiş xəritələrdə Pirallahı adası qeyd olunur.

Yaranması

“Bakı şəhər inzibati ərazi vahidi tərkibində Pirallahı rayonunun yaradılması haqqında” 519-IVQ nömrəli Qanun 2012-ci il dekabrın 21-də qəbul edilib. Prezident İlham Əliyev 2013-cü il yanvarın 17-də qanunun tətbiqi barədə sərəncam imzalayıb və yeni rayon fəaliyyətə başlayıb. Rayon Xəzər rayonunun dörd qəsəbəsi əsasında formalaşıb. 2013-cü il martın 7-də Vasif İmanov rayon icra hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.

Əhali və ərazi

Rayonun ümumi ərazisi 71,12 kvadratkilometrdir: Pirallahı qəsəbəsi 17,55, Neft Daşları 6,0, Çilov 11,4, Gürgən 36,16 kvadratkilometr. Rayon icra hakimiyyətinin göstərdiyi rəqəmlərə görə, ümumi əhali 19 899 nəfərdir: Pirallahı qəsəbəsində 16 640, Çilovda 1692, Gürgəndə 1160, Neft Daşlarında 407 nəfər. 2026-cı il üçün digər statistik göstəricilərdə rayon əhalisi 18 835, Pirallahı qəsəbəsinin əhalisi 16 340 nəfər kimi verilir. Rəqəm fərqini nəşrdən əvvəl rəsmi statistika ilə dəqiqləşdirmək lazımdır. Yerli əhalinin çoxunu azərbaycanlılar təşkil edir, ləzgi, tatar, rus, avar və digər xalqların nümayəndələri də yaşayır. 1926-cı il siyahıyaalınmasında adada 1256 nəfər qeydə alınıb. Ermənistan işğalından qaçqın və məcburi köçkün düşmüş bir qrup ailə rayonun pansionat və sanatoriyalarında məskunlaşıb.

İnzibati idarəetmə

Rayon icra hakimiyyətinin ünvanı: Bakı şəhəri, Pirallahı qəsəbəsi, S. Bağırov küçəsi, 3 (AZ-1077), rəsmi saytı pirallahi-ih.gov.az-dır. Prezidentin 2017-ci il sərəncamına əsasən rayon icra hakimiyyəti üçün dördmərtəbəli yeni inzibati bina inşa olunub. Binada operativ-idarəetmə, vətəndaş qəbulu, iş otaqları, akt və konfrans zalları, kitabxana var. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva binanın açılışında iştirak edib, ətrafda geniş abadlıq işləri görülüb, fəvvarə quraşdırılıb, minə yaxın ağac və gül əkilib.

Turizm potensialı

Rayonun coğrafi mövqeyi və iqlimi turizmin inkişafı üçün əlverişli sayılır. Yenidən qurulan Qala-Pirallahı yolu və Pirallahı körpüsü qəsəbə sakinlərinin və turistlərin Heydər Əliyev prospekti ilə Bakının mərkəzinə, hava limanına və digər istiqamətlərə çıxışını asanlaşdırır. Baş Plana görə Pirallahı qəsəbəsində sahil boyunca yeni dənizkənarı bulvar və çimərlik, xidmət və iaşə obyektləri salınacaq. Rayonda ikisi Pirallahıda, biri Gürgən qəsəbəsində olmaqla 3 çimərlik təşkil edilib, 6 hektar ətraf sahə təmizlənib. “F-Marine” istirahət kompleksində 8 kiçik və 4 böyük kottec, mini-stadion, hovuz və restoran fəaliyyət göstərir. Rusiyalı və türkiyəli investorların adada “Nərəkənd” turizm kompleksinin tikintisində iştirak etdiyi bildirilir.