Robert Fitso: Slovakiyaın Baş naziri

Robert Fiko 1964-cü il sentyabrın 15-də Çexoslovakiyanın (indiki Slovakiya) Topoliçani şəhərində anadan olub. Slovakiya siyasətçisi olan Fiko 2023-cü ilin oktyabrından ölkənin baş naziri vəzifəsini icra edir — bu, onun dördüncü dəfə bu postu tutmasıdır və onu Slovakiya tarixinin ən uzunmüddətli baş naziri statusuna gətirmişdir, cəmi on beş ilə yaxın müddət ərzində hakimiyyətdə olmuşdur.

Siyasi karyerasının başlanğıcı

1999-cu ildə Fiko "İstiqamət — Sosial Demokratiya" (SMER) partiyasının qurucularından biri olmuşdur — bu partiya onun korrupsiyalaşmış, qeyri-effektiv hesab etdiyi siyasi sistemə qarşı yaradılmışdır. O, ilk dəfə 2006-cı ildə baş nazir seçilmiş, 2023-cü ilə qədər ümumilikdə dörd fərqli müddətdə bu vəzifəni icra etmişdir.

2018-ci il böhranı və istefa

2018-ci ildə jurnalist Yan Kutsyakın Fikonun administrasiyasına yaxın dövlət məmurlarını və biznesmenləri mütəşəkkil cinayətkarlıqla əlaqələndirən araşdırması dərc olunmuş, elə həmin il Kutsyak və nişanlısı öldürülmüşdür. Bu qətllər Slovakiya cəmiyyətini sarsıtmış, ölkə miqyaslı etirazlara səbəb olmuş və nəticədə Fikonu baş nazirlikdən istefaya vadar etmişdir.

Milliyətçi dönüş və Ukrayna mövqeyi

2020-ci ildə SMER-in bölünməsindən sonra Fiko partiyasının qalan hissəsini daha millətçi, populist və mühafizəkar istiqamətə yönəltmişdir. O, Rusiyanın Ukraynanın münaqişəni qızışdırdığı iddiasını dəstəkləmiş, hərbi yardımın Ukraynaya göndərilməsini dayandırmış, Aİ-nin Rusiyaya qarşı sanksiyalarına qarşı çıxmış, Ukraynanın NATO və Aİ üzvlüyünə maneçilik göstərəcəyini bildirmişdir.

Daxili siyasi qütbləşmə

2024-2026-cı illər arasında Fikonun anti-Ukrayna, anti-NATO və Avroskeptik siyasəti qarşısında Slovakiyada genişmiqyaslı etirazlar baş vermişdir. 2026-cı ilin yanvarında o, ölkənin siyasi bölünmələrinin daha da görünən olacağını xəbərdarlıq edərək ili "seçkiqabağı" elan etmişdir — baxmayaraq ki, növbəti parlament seçkiləri yalnız 2027-ci ildə planlaşdırılır.

Beynəlxalq fəaliyyəti

2026-cı ilin fevralında Fiko ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə birgə mətbuat konfransında Slovakiyanın 2026-cı il iyulun 1-dən Vişeqrad Dördlüyünün (V4) sədrliyini üzərinə götürəcəyini elan etmişdir. Elə həmin ilin iyulunda o, BƏƏ Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyanla görüşərək müdafiə sənayesi və infrastruktur layihələrində əməkdaşlığın davam etdirilməsi barədə razılaşmalar əldə etmişdir.