Şirvan: Azərbaycanın tarixi bölgəsi və şəhəri

Şirvan — Azərbaycanın cənub-şərqində, Kür çayına yaxın ərazidə yerləşən, respublika tabeliyində şəhərdir. Adını orta əsrlərdə Şamaxı mərkəzli Şirvanşahlar dövlətinin ən mühüm tarixi əraziyə çevrilən "Şirvan" bölgəsindən götürən bu şəhər müasir sənaye tarixi ilə tanınır.

Tarixi ad dəyişiklikləri

Şəhərin əvvəlki adı Zubovka olmuş, 1930-cu ildə Əli-Bayramlı adlandırılmışdır. 1954-cü il iyulun 28-də rayon tabeliyində şəhər statusu almış, 1963-cü ildə isə respublika tabeli şəhər statusuna yüksəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2008-ci il aprelin 25-də qəbul etdiyi qərarla Əli-Bayramlı şəhəri tarixi Şirvan adını almışdır. 2009-cu ilin avqustunda Hacıqabul, Sabirabad və Salyan rayonlarının sərhədlərinin dəyişdirilməsi nəticəsində şəhərin ərazisi otuz kvadratkilometrdən yetmiş iki nöqtə yeddi kvadratkilometrə qədər genişləndirilmişdir.

Neft sənayesinin kəşfi

1950-ci illərin əvvəlindən aparılan kəşfiyyat-qazma işləri 1955-ci il iyulun 18-də Kürovdağ yatağında ikinci saylı quyunun fontan vurması ilə nəticələnmişdir — o zaman quyunun gündəlik hasilatı qırx ton təşkil etmişdir. Neft mədəninin kəşfi şəhərin iqtisadi əhəmiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır.

Enerji infrastrukturu

1956-1968-ci illər arasında indiki Şirvan şəhərində Avropada ilk açıq tipli Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası tikilib istifadəyə verilmişdir — bu obyekt şəhərin enerji sənayesindəki tarixi roluna işıq salır.

Coğrafi çətinliklər

Şəhər tarixən çayın yaxınlığında yerləşməsi və ərazisinin böyük hissəsinin nisbətən aşağıda olması səbəbindən daşqınlardan əziyyət çəkmişdir — bu coğrafi xüsusiyyət şəhərsalma planlaşdırılmasının davamlı diqqət tələb edən elementlərindən biri olaraq qalır.

Şirvan bu gün

Bu gün Şirvan şəhəri Azərbaycanın inzibati və iqtisadi xəritəsində müstəsna əhəmiyyət kəsb edən, on minlərlə insanın yaşadığı, çoxsahəli sosial-iqtisadi və mədəni obyektləri özündə birləşdirən sənaye mərkəzlərindən biridir. Son illərdə su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidənqurulması, Şirvan-Salyan avtomobil yolunun tikintisi kimi infrastruktur layihələri həyata keçirilir.