“Bu, qadının həyatını riskə atır” | “Yumurta" satan həkimləri nə gözləyir?

Sosial şəbəkələrdə son zamanlar “700-800 manata yumurta”, “yumurta donoru axtarılır”, ya da “başqasına həyat ver” kimi elanlara tez-tez rast gəlinir. Belə elanlar bir tərəfdən övlad sahibi ola bilməyənlərin ümid yeri olsa da, digər tərəfdən bəziləri hətta bilmədən “donor ticarəti”nin qurbanına çevrilir.

Sosioloq Lalə Mehralı bir qadının bu bazarın qurbanlarından biri olduğunu bildirib:

“Həmin xanım uzun illər başına gələnlərin fərqində olmayıb. Bu hadisədə həm həkim, həm də klinika cinayət məsuliyyəti daşıyır. Təəssüf ki, həmin həkim artıq həyatını itirib və buna görə də zərərçəkənin indi həkim barədə şikayət etməsinin hüquqi əhəmiyyəti qalmayıb".

Lalə Mehralının sözlərinə görə, insanlar bu işə qan donorluğu qədər sadə və xoşniyyətli iş kimi yanaşsalar da, məsələnin mahiyyətini tam dərk etmirlər.

“Follikulların horman iynələri ilə yetişdirilərək satılması zamanı qadınlar bilməlidirlər ki, hər ay 2-5 uşaq dünyaya gətirmiş sayılırlar. Amma onların övladları tanımadıqları ailələrdə, bilmədikləri şəraitdə böyüyürlər”, − sosioloq bildirib.

Ginekoloqlar yumurta yetişdirmə və toplama prosesinin riskli olduğunu deyirlər. Ödənilən pul da buna görə təklif olunur. Belə ki, proses zamanı yumurtalıqların şişməsi baş verə bilər. Yumurta toplama da kiçik cərrahi müdaxilədir və zədələnmə, infeksiya riskləri var.

Bəs bu cür hallarda qanunvericilik nə deyir? Sonsuzluqla mübarizədə bu müalicə metodu nə dərəcədə ədalətli və effektivdir?

Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin üzvü Müşfiq Məmmədlinin sözlərinə görə, qanunvericilik baxımından follikul donorluğu insan orqan və toxuma transplantasiyası ilə bağlı qanunların müəyyən müddəalarını əhatə etsə də, ölkədə bu sahəni konkret tənzimləyən xüsusi qanun yoxdur. Bu səbəbdən, belə proseslərdə qanun pozuntularının baş verməsi halında həm inzibati, həm də cinayət məsuliyyəti yarana bilər.

Məsələ ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyindən isə bildirilir ki, ölkədə follikul və yumurta donorluğunu tənzimləyən ayrıca qanunvericilik mövcud deyil və hüquqi çərçivədə bu sahə qeyri-müəyyən olaraq qalır. Buna görə də belə hallarla qarşılaşan şəxslərə hüquqi məsləhət almaq tövsiyə olunur.