Sufilərin gizli işarələri həkk olunduğu Göyçə xalçası - Qərbi Azərbaycan Xronikası

“Qərbi Azərbaycan Xronikası” layihəsi çərçivəsində sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəylinin təqdimatında “Göyçə xalçaçılığında “Çələbi” izi” adlı veriliş efirə gedib.

Verilişdə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının füsunkar təbiətinin xalçaçılıq sənətinə təsirindən söz açılır.

Bildirilir ki, Göyçə xalçaçılıq məntəqəsi bütövlükdə Azərbaycan xalçaçılıq məktəbinin müxtəlif elementləri ilə daha zəngin idi: “İnsanlar öz dünyagörüşlərindən irəli gələrək birinci ibtidai, primitiv toxuculuq nümunələri yaradırdılar. Onların içərisində məişətdə istifadə olunan duzqabıdan tutmuş at çulu, xurcuna qədər, daha sonrakı dövrdə kilimin və palazın ən primitiv növlərindən mürəkkəbə, xalçaya, tikiş sənətinin zirvəsi sayıla biləcək iri ölçülü xalçaçılığa doğru bir dəyişim oldu”.

Qeyd olunur ki, “Çələbi” xalçası Göyçə xalçaçılıq məntəqəsində də çox geniş yayılıb: “Çələbi” xalçalarında çox gizli kodlar, açarlar, bədii sənətkarlıq nümunəsi, mistik aləmin elementləri var. Xalçaçılar adi yaddaşla toxuduqları bu elementlərdə sufilikdən, ondan əvvəl isə tenqriçilikdən və şamanlıqdan irəli gələn elementləri əks etdirirdilər.

Göyçə mahalı yaxınlıqda olan digər Azərbaycan əraziləri, mahalları ilə sıx mədəni, ticari əlaqədə olduğundan Göyçə xalçalarının içərisində Gəncə, Qazax-Borçalı, Qarabağ xalçalarının nümunələri, Təbrizdə, Ərdəbildə, Naxçıvanda toxunmuş xalçaların da elementləri var. Ənənəvi mücərrəd həndəsi işarələrin xalçada özünə yer etməsi Azərbaycanın əksər xalçaçılıq məktəbləri üçün xarakterik olduğu kimi, Göyçə xalçalarında da nəzərə çarpır. Göyçənin cecimi, ladı, zilisi, heybəsi, yəhər üstüsü, ləmiqabağı, xaralı dünyanın bir çox məşhur kolleksiyalarında layiqli yerini tutub”.