14 min il əvvəl insanlar mağaraları necə işıqlandırırdılar?

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu təxminən 14 400 il əvvəl, erkən daş dövründə insanların uzun yeraltı mağara labirintlərində necə hərəkət etdiyini müəyyən edib.

Tədqiqat nəticələri İtaliyanın şimal-qərbində yerləşən məşhur Basura mağarasının öyrənilməsi zamanı əldə olunub.

Mağara ölkənin ən vacib tarixi abidələrindən biri hesab olunur. Tədqiqatçılar burada beş insanın və onları müşayiət edən itlər ailəsinə aid bir heyvanın izlərini aşkar ediblər. Həmçinin ayaq izləri, divar və tavanlarda kömür izləri və mağara ayısına aid qalıqlar da tapılıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, insanlar təxminən 800 metr uzunluğunda olan mağaranın dərinliklərinə daxil olarkən əvvəllər düşünüldüyü kimi iri məşəllərdən deyil, diametri 2-3 sm olan kiçik şam budaqlarından istifadə ediblər. Kömürləşmiş qalıqlar göstərir ki, bu budaqlar canlı şam ağaclarından yığılaraq portativ işıq mənbəyi kimi hazırlanıb.

Nəzəriyyəni yoxlamaq üçün tədqiqatçılar oxşar mağarada təcrübələr aparıblar. Məlum olub ki, beş nəfərlik qrup üçün yolu işıqlandırmaq üçün iki yanan şam budağı kifayət edib. Bundan başqa, bu cür improvizə olunmuş məşəllər az tüstü əmələ gətirir və nisbətən az yanacaq sərf edir.

Tədqiqatçılara görə, bu kəşf son buz dövrünün sonlarında yaşayan insanların gündəlik həyatını daha yaxşı anlamağa imkan verir və onların çətin yeraltı mühitə nə qədər uyğunlaşa bildiyini nümayiş etdirir.