Marsda eyni anda həm “yaz”, həm də “qış” olur

Marsın atmosferi o qədər seyrəkdir ki, planetin ekvator bölgəsində günəş şüaları altında torpaq səthi 24 dərəcəyədək isinərkən, insan boyu hündürlükdə hava temperaturu sıfır dərəcədən aşağı olaraq qalır.

Alimlər bu fərqi iki termometr nümunəsi ilə izah edirlər. Bir termometr Günəşin qızdırdığı torpaq səthinə yerləşdirilir, digəri isə təxminən insan başı hündürlüyünə qaldırılır.

Cəmi iki metr məsafədə yerləşmələrinə baxmayaraq, onların göstərdiyi temperatur arasında kəskin fərq yaranır. NASA Mars haqqında məlumat kitabçasında bu vəziyyəti "ayaqların altında yaz, başın üzərində qış" ifadəsi ilə təsvir edir.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu, Mars iqliminin əsas xüsusiyyətlərindən biridir. Yer üzündə atmosfer istiliyi effektiv şəkildə daşıdığı üçün torpaq və hava temperaturu bir-birinə yaxın olur. Marsda isə torpaq və atmosfer, demək olar ki, bir-birindən asılı olmayan iki ayrı istilik sistemi kimi davranır.

Bunun əsas səbəbi atmosferin son dərəcə seyrək olmasıdır. Mars səthində atmosfer təzyiqi Yerin dəniz səviyyəsindəki atmosfer təzyiqinin 1 faizindən də azdır. Atmosfer əsasən karbon qazından ibarət olsa da, qazın ümumi miqdarı istiliyin torpaqla hava arasında səmərəli ötürülməsi üçün kifayət etmir.

Alimlər vurğulayırlar ki, ayaqların altında nisbətən isti torpaq olması Marsda rahat yaşayış şəraiti demək deyil. Planetdə atmosfer təzyiqi insanın skafandrsız yaşaması üçün kifayət etmir, havada, demək olar ki, oksigen yoxdur və səth güclü ultrabənövşəyi, eləcə də ionlaşdırıcı radiasiyanın təsiri altındadır.