Ukraynanın taleyi yenidən masada | Avropa təcili hərəkətə keçdi

Avropa liderləri Rusiya və Ukrayna cəbhə xətləri arasında 40 kilometrlik bufer zonanın yaradılması ideyasını müzakirə edirlər.

“Politico”nun məlumatına görə, bu təşəbbüs Moskvanın təkliflərindən qaynaqlanıb və əgər həyata keçirilsə, qitədə yerləşdiriləcək məhdud sayda sülhməramlı qüvvələri son dərəcə mürəkkəb vəziyyətə sala bilər.

Beş avropalı diplomat bildirib ki, bu, hazırda masada olan yalnız bir neçə ssenaridən biridir və əsasən müharibədən sonrakı dövr və ya mümkün atəşkəs variantı üçün nəzərdə tutulur. Lakin zonanın konkret dərinliyi barədə yekdil razılaşma yoxdur.

Ən böyük sual isə Ukraynanın bu planı qəbul edib-etməyəcəyi ilə bağlıdır. Çünki belə bir zonanın yaradılması ərazi güzəştlərini qaçılmaz edəcək. ABŞ isə bu müzakirələrdə iştirak etməkdən imtina edir.

Rəsmilərin Ukraynanın daxilində müəyyən əraziləri “təhlükəsizlik zolağı”na çevirmək niyyəti NATO müttəfiqlərinin artıq dörd ildir davam edən müharibənin dayandırılması üçün nə qədər çıxışsız durumda olduqlarını nümayiş etdirir. Amma Moskva tərəfi heç bir kompromisə getmək niyyətində deyil. Prezident Vladimir Putin açıq şəkildə döyüş əməliyyatlarını dayandırmaq istəyi göstərmir.

Barak Obama administrasiyası dövründə Avropa və NATO siyasəti üzrə Pentaqonda çalışmış keçmiş yüksəkvəzifəli məmur Cim Taunsend bu təşəbbüsü sərt şəkildə tənqid edib.

“Onlar saman çöpündən yapışırlar. Ruslar avropalılardan qorxmur. Əgər kimsə düşünürsə ki, bir neçə britaniyalı və fransız müşahidəçi Moskvanı Ukraynaya təcavüzdən çəkindirəcək, çox yanılır”, – deyə o bildirib.

Məqalədə vurğulanır ki, avropalı diplomatlar bu “bufer zona” planını Şimali və Cənubi Koreya arasındakı silahlı sərhədlə müqayisə etmirlər. Əksinə, onlar bu təşəbbüsü daha çox “Soyuq müharibə” illərində Almaniyanın bölünməsi ilə assosiasiya edirlər.

Beləliklə, Avropanın Ukrayna ilə Rusiya arasında yeni “divar” çəkmək cəhdi həm qitədə yeni siyasi reallıqlar yarada, həm də uzunmüddətli gərginlikləri dərinləşdirə bilər.