Yerin mantiyasında tapılanlar başqa planetin qalıqlarıdır, yoxsa...?

Beynəlxalq alimlər qrupu Yer mantiyasında iki sirli anomaliyanın tədqiqində irəliləyiş əldə edib.

Məlum olub ki, bu nəhəng strukturlar Yerin ən qədim materialının qalıqları ola bilər.

1980-ci illərdə seysmoloqlar Yerin mantiyasında Sakit Okean və Afrikanın altında iki nəhəng anomaliya aşkar ediblər. Aşağı sürət zonaları adlanan bu formasiyalar süxurlarda mexaniki titrəyişlərdən enerji daşıyan dalğaların keçidini ləngidir, onların yüksək temperaturunu göstərirdi.

Lakin alimlərin yeni araşdırması daha bir mühüm həqiqəti ortaya çıxarıb. Onlar 104 zəlzələdən əldə edilən məlumatlardan istifadə edərək seysmik dalğaların bu strukturlardan keçərkən necə enerji itirdiyini təhlil ediblər.

Məlum olub ki, onlarda enerji itkiləri minimaldır ki, bu da həmin ərazilərdəki mineralların kiçikliyindən xəbər verir.

“Bununla belə, anomaliyalarda biz bunun əksini görürük, yəni onların tərkibi ətrafdakı mantiyadan fərqlidir”, – Utrext Universitetindən tədqiqatın aparıcı müəllifi Suhanya Talavera-Sosa deyib.

Əvvəllər hesab olunurdu ki, anomaliyalar mantiyaya batmış qədim tektonik plitələrin parçalarından ibarətdir. Lakin onların strukturu bu fərziyyəni təkzib edir: onlar plitələrə bənzəmirlər.

Alimlər bu strukturların 4,5 milyard il əvvəl Yerlə toqquşaraq Ayı doğuran qədim səma cisminin fraqmentləri olduğunu irəli sürürlər. Seysmoloq Arven Dess vurğulayıb ki, bu kəşf Yerin tarixi və onun daxili quruluşu haqqında anlayışımızı dəyişir.

Tədqiqatın nəticələri onu da deməyə əsas verir ki, Yer mantiyası əvvəllər düşünüldüyü kimi sürətlə dəyişmir. İndi elm adamları bu sirli strukturların planetimizin təkamülünə necə təsir etdiyini və onların, həqiqətən, qədim dünyanın qalıqlarının olub-olmadığını öyrənməyi planlaşdırırlar.