Yerin təbii peykindən ötürücü kimi istifadə ediləcək

Çinli fiziklərin araşdırmasına görə, Ayın qabığı ağ cırtdan cütləri və Süd Yolu qalaktikasındakı digər kompakt obyektlərin yaratdığı bəzi qravitasiya dalğalarını udmaq və onları onlarla dəfə gücləndirmək qabiliyyətinə malikdir.

Alimlər bu kəşfin Yerin təbii peykindən məkan-zaman dalğalanmaları üçün ötürücü kimi istifadə etməyə imkan verdiyini bildiriblər.

Hazırda mövcud olan yerüstü qravitasiya dalğası detektorları yalnız ulduz kütləli qara dəliklərin, neytron ulduzlarının və bəzi digər kompakt obyektlərin birləşməsi nəticəsində yaranan yüksəktezlikli məkan-zaman dalğalanmalarını qeydə ala bilir.

Ağ cırtdan cütləri və erkən Kainatdan gələn qravitasiya dalğaları kimi bir çox maraqlı mənbələr isə bir neçə millihers tezliyində dalğalanmalar yaradır. Yerüstü detektorlar yüksək səs-küy səviyyəsinə görə bu siqnalları qeydə almaqda çətinlik çəkir.

Bu vəziyyət alimləri Avropanın "eLISA" layihəsi və onun Çin analoqu olan "Tyançin" kimi kosmik qravitasiya rəsədxanalarının yaradılması üzərində işləməyə sövq edir. Hər iki layihənin 2030-cu illərin ikinci yarısında orbitə buraxılması planlaşdırılır.