Bütün Qafqazdan insanlar 3500 il öncə bura gəlib, yemək yeyiblər - QƏRBİ AZƏRBAYCAN XRONİKASI

“Qərbi Azərbaycan Xronikası” layihəsi çərçivəsində "5 600 il əvvəl mövcud olmuş dəfn adəti bu gün Gəncədə icra olunur" adlı veriliş efirə gedib.

Verilişdə erməni arxeoloqlarının Qərbi Azərbaycan ərazisində, xüsusən də Göyçə-Şəmşəddil bölgələrində qazıntıları fəallaşdırmasından və saxta "Ermənistan tarixini" əsaslandırmaq üçün maddi sübutlar axtarmasından bəhs olunub.

Bildirilib ki, ermənilərə layiqli və əsaslı cavab Azərbaycan arxeoloqlarından və Göyçə-Şəmşəddin sərhədində yerləşən Ağstafa rayonunun Aşağı Kəsəmən və Göycəli kəndi ərazisində yerləşən "Tava Təpə" abidəsidir.

Arxeoloqların fikrincə, bu abidə son tunc – ilk dəmir dövrünə aid olan ibadətgahı aşkar edib və öz unikallığına görə təkcə ölkəmizdə deyil, bütövlükdə Qafqazda ilk tapıntı hesab olunmalıdır. Ardanış və Şorcada ermənilərin apardığı qazıntılarda Azərbaycan mədəniyyətinə aid izlər aşkarlanıb.

"Tava Təpə" ibadətgahında yaşayışın 3 500 il əvvələ aid olduğu müəyyən edilib. Ağstafada tapılan yeməkxana isə bütün Qafqaz üçün xidmət edib və insanlar 3 500 il öncə burada yemək yeyiblər. Bu tapıntı həmin ərazidə qədimdən yaşayanların kimliyini sübut edir.

Sonda fəlsəfə doktoru, dosent Bəxtiyar Cəlilovun fikirlərinə də yer verilir. Qeyd olunur ki, Gəncə, Qazax, Daşkəsən, Göygöl ərazilərində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan kurqan abidələr və yaşayış yerləri tədqiq edilir. İndiyə qədər Azərbaycanda təxminən 20 bu tip kurqan tədqiq olunub.

Onun sözlərinə görə, Qafqazda erkən kurqan mədəniyyəti son Xalqolit dövründən başlayır: "Eramızdan əvvəl 3600-cü ildən erkən Kür-Araz tayfalarında kurqanlarda dəfn ənənələri mövcud olub. Kurqanların giriş qapısı bu səbəbdən Şərqdən qoyulub. Azərbaycanın Qərb bölgəsindən tapılan kurqanlar tarixi əhəmiyyətli gerçəyi üzə çıxarır.

Şərq tərəfdən olan qapı açılıb, dəfn olunmuş insanın sümükləri kənara itələnib, ölən dəfn edilirdi. Dəfn başa çatdıqdan sonra kurqana od vurulub yandırılırdı. Odun ruhu təmizləyici güc olaraq istifadə olunması adəti də var idi. Genetik yaddaşla ötürülən, 5 600 il əvvəl mövcud olmuş dəfn adəti və ritualı bu gün Gəncə Səbzikarında icra olunur. Gəncədə mövcud olan sərdabə 5 600 il əvvələ aid sərdabənin eynisidir".