Adolf Hitler: nasist Almaniyasının diktatoru
Adolf Hitler 1889-cu il aprelin 20-də Avstriya-Macarıstan imperiyasının Braunau-am-İnn şəhərində, gömrük məmuru Alois Hitlerin ailəsində anadan olub, 1945-ci il aprelin 30-da Berlində özünü öldürərək dünyasını dəyişmişdir. Avstriya doğumlu alman siyasətçisi olan Hitler Nasional-Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının (NSDAP, Nasist Partiyası) lideri, 1933-1945-ci illər arasında Almaniyanın kansleri və diktatoru olmuşdur.
Erkən həyatı
Hitler gəncliyində rəssam olmaq istəmiş, Vyana Gözəl Sənətlər Akademiyasına iki dəfə qəbul imtahanı vermiş, hər ikisində uğursuzluğa düçar olmuşdur. Anasının 1907-ci ildəki vəfatından sonra o, Vyanada beş il ərzində az sayda dost və kasıb şəraitdə yaşamışdır. 1913-cü ildə Münhenə köçmüş, Birinci Dünya Müharibəsi başlayanda alman ordusuna könüllü yazılmışdır.
Siyasi karyeraya başlanğıc
1919-cu ildə Alman Fəhlə Partiyasına (DAP) qoşulan Hitler 1920-ci ildə partiyanın NSDAP-a çevrilməsindən sonra 1921-ci ildə partiya sədri seçilmişdir. 1923-cü ildə Bavariya hökumətini devirmək məqsədilə təşkil etdiyi "Pivəxana çevrilişi" uğursuzluqla nəticələnmiş, o, dövlətə xəyanətə görə həbs edilmişdir. Həbsdə olarkən "Mein Kampf" ("Mənim Mübarizəm") kitabını yazmışdır — bu əsər Nasizmin irqi ideologiyasının əsas mətnlərindən birinə çevrilmişdir.
Hakimiyyətə gəlişi
Həbsdən azad edildikdən sonra Hitler zorakı çevrilişdən fərqli olaraq qanuni yollarla — seçkilər vasitəsilə — hakimiyyətə gəlmə strategiyasını seçmişdir. 1933-cü ilin yanvarında Almaniyanın kansleri təyin edilən Hitler 1934-cü ildə özünü Almaniyanın Fyureri (lideri) elan etmişdir.
İkinci Dünya Müharibəsi və Holokost
Hitlerin rəhbərliyi altında Almaniyanın 1939-cu il sentyabrın 1-də Polşaya hücumu İkinci Dünya Müharibəsinin başlanğıcı olmuşdur. Onun irqi ideologiyası əsasında Nasist rejimi altı milyon yəhudinin və digər azlıq qruplarının üzvlərinin kütləvi qırğınını təşkil etmişdir — bu, tarixə Holokost adı ilə düşmüşdür.
Ölümü
Almaniyanın hərbi məğlubiyyəti qaçılmaz olduqda, Hitler 1945-ci il aprelin 30-da Berlindəki bunkerində özünü öldürmüşdür. Onun rəhbərliyi və ideologiyası İkinci Dünya Müharibəsində Avropada milyonlarla insanın həlak olmasının əsas səbəbkarı hesab olunur.