#Albaniya
icon

Albaniya: Balkan yarımadasının Adriatik ölkəsi

Albaniya Respublikası — Balkan yarımadasının qərbində, Adriatik və İon dənizləri sahilində yerləşən dövlətdir. Ölkə 1912-ci ildə Osmanlı imperiyasının tərkibindən çıxaraq müstəqilliyini elan etmiş, bu tarix hər il noyabrın 28-də Müstəqillik Günü kimi qeyd olunur.

Siyasi sistemin müasir inkişafı

Baş nazir Edi Ramanın rəhbərliyi altında Albaniya korrupsiyaya qarşı mübarizə prosesindən keçir — SPAK adlanan xüsusi antikorrupsiya strukturu hakim və müxalif siyasətçilərə qarşı bir sıra yüksək profilli araşdırmalar aparmışdır: sabiq baş nazir Sali Berişaya qarşı ittiham irəli sürülmüş, sabiq prezident İlir Meta həbs edilmiş, Tirana meri Erion Veliaj isə korrupsiya ittihamı ilə saxlanılmışdır. Avropa İttifaqı rəsmiləri bu prosesləri hüquqi islahatın mərkəzi elementi kimi alqışlasa da, Albaniyanın Aİ-yə inteqrasiyasının məhkəmə müstəqilliyindən asılı olduğunu vurğulamışlar.

2026-cı il "Flamingo İnqilabı"

2026-cı ildə Sazan adası və Zvernets yarımadasında planlaşdırılan lüks sahil layihələrinə — bunlardan bəziləri Cared Kuşnerlə əlaqələndirilir — qarşı genişmiqyaslı hökumət əleyhinə nümayişlər başlamışdır. Bu proteslər ekoloji və antikorrupsiya narahatlıqlarından qaynaqlanaraq "Flamingo İnqilabı" adını almış, nümayişçilər Rama hökumətini şəffaflıqdan məhrum olmaqda və qorunan ekosistemləri təhlükəyə atmaqda ittiham etmişlər.

Azərbaycanla enerji əməkdaşlığı

Albaniya Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) vasitəsilə Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılmasının mühüm tranzit ölkəsidir — bu, iki ölkə arasındakı strateji əməkdaşlığın əsas sütunlarından birini təşkil edir. 2024-cü ildə Bakıda keçirilən COP29 çərçivəsində Albaniyanın Korça şəhərinin qazlaşdırılması ilə bağlı yeni razılaşma əldə edilmişdir — bu tarixi layihə 2025-ci ildə başlanaraq 2027-ci ildə başa çatdırılacaqdır.

Diplomatik əlaqələrin dərinləşməsi

2026-cı ilin aprelində Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində Albaniyanın yeni Avropa və xarici işlər naziri Ferit Xoca ilə görüşmüşdür. Xoca Azərbaycanla əməkdaşlığın gücləndirilməsinin daha geniş — enerji təhlükəsizliyi, əlaqəlilik və regional sabitliyə töhfə verən — Avropa formalaşdırma səylərinin bir hissəsi olduğunu vurğulamış, Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesindəki irəliləyişi Cənubi Qafqazın proqnozlaşdırıla bilənliyini artıran müsbət inkişaf kimi qiymətləndirmişdir.

Aİ inteqrasiya prosesi

Albaniya Avropa İttifaqına üzvlük prosesində davam edir — bu proses ölkənin məhkəmə islahatları və korrupsiyaya qarşı mübarizədəki nəticələrindən asılı olaraq qiymətləndirilir. Ölkənin Osmanlı, italyan və sosialist Ənvər Xoca dövrü irsi bu gün də Albaniyanın milli kimliyinin formalaşmasında iz buraxmaqda davam edir.