Aleksandr Lukaşenko — Avropanın ən uzunmüddətli hakim lideri

Aleksandr Qriqoryeviç Lukaşenko 1954-cü il avqustun 30-da Vitebsk vilayətinin Orşa rayonundakı Kopıs qəsəbəsində kasıb kəndli ailəsində anadan olub. Belarus Respublikasının yeganə prezidenti olan Lukaşenko 1994-cü ildən bu vəzifəni icra edir — bu, onu Avropanın müasir tarixindəki ən uzunmüddətli hakim liderinə çevirir.

Erkən həyatı

Lukaşenkonun anası Yekaterina Trofimovna kolxozda sağıcı işləmiş, atası isə oğlunun doğulmasından əvvəl ailəni tərk etmişdir. O, Kopıs qəsəbəsində, sonra isə qonşu Şklov rayonunun Aleksandriya kəndində böyümüşdür — kiçik yaşlarından anasına dəstək olaraq bağçada, fermada işləmiş, su və odun daşımışdır.

Hakimiyyətə gəlişi

1994-cü ildə Belarusun ilk prezident seçkilərində qələbə qazanan Lukaşenko o vaxtdan bəri ölkəni fasiləsiz idarə edir. Onun hakimiyyəti dövründə keçirilən referendumlar prezidentlik səlahiyyətlərinin genişləndirilməsinə və müddət məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılmasına səbəb olmuşdur.

Ümumbelarus Xalq Yığıncağı

2024-cü ildə "Ümumbelarus Xalq Yığıncağının Sədri" vəzifəsi ölkənin ən yüksək dövlət postlarından biri elan edilmişdir — bu institusional dəyişiklik Lukaşenkonun uzunmüddətli hakimiyyət sxeminin əlavə təminat mexanizmi kimi qiymətləndirilir.

2026-cı ilin əhəmiyyəti

2026-cı il yanvarın 5-də Lukaşenko Rusiyadakı Belarus səfiri Aleksandr Roqojnikin hesabatını dinləyərkən bu ilin Belarus üçün çox əhəmiyyətli olduğunu, "heç bir şəkildə uğursuz olmamalı" olduğunu bildirmişdir.

Vaqner qiyamındakı vasitəçilik rolu

Lukaşenko 2023-cü ildə Rusiya Prezident Administrasiyası ilə Vaqner özəl hərbi şirkətinin rəhbəri Yevgeni Priqojin arasındakı danışıqlarda vasitəçi rolunu oynamış, bu proses hərbi qiyamın dayandırılmasına gətirib çıxarmışdır.