Bakı Apellyasiya Məhkəməsi — paytaxtın ikinci instansiya ədliyyə orqanı

Bakı Apellyasiya Məhkəməsi — Azərbaycanın ikinci instansiya (apellyasiya) məhkəmələrindən biri olub, paytaxtın bir sıra rayon məhkəmələrinin qərarlarına apellyasiya qaydasında baxan orqandır. Məhkəmə-Hüquq Şurasının 2019-cu il noyabrın 14-də qəbul etdiyi qərara əsasən, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin yurisdiksiyasına Binəqədi, Xətai, Xəzər, Qaradağ, Nərimanov, Nəsimi və Nizami rayon məhkəmələri daxildir.

Hakim tərkibinin formalaşdırılması

Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin hakimləri Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına və "Məhkəmələr və hakimlər haqqında" Qanuna uyğun olaraq, Prezidentin təqdimatı əsasında Milli Məclis tərəfindən təyin və vəzifədən azad edilir. Milli Məclis mütəmadi olaraq hakim tərkibində dəyişikliklər həyata keçirir — 2024-cü il aprelin 5-də on hakim yeni təyin edilmiş, 2025-ci il aprelin 11-də isə əlavə təyinat və azad edilmə qərarları qəbul olunmuşdur.

Media ilə münasibətlərdəki gərginlik

Keçmişdə bir qrup jurnalist Bakı Apellyasiya Məhkəməsi önündə etiraz aksiyası keçirərək müstəqil medianın bəzi proseslərə buraxılmamasının səbəbini öyrənmək istəmişdir. Jurnalistlər bu hallarda adətən hakimin icazəsinin olmaması ilə qarşılaşdıqlarını, hakim və ya onun köməkçisinin açıqlama verməkdən çəkindiyini bildirmişlər.

Beynəlxalq hüquqi çərçivə

Azərbaycan 2001-ci il yanvarın 25-dən Avropa Şurasının üzvüdür, Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası ölkəyə münasibətdə 2002-ci il aprelin 15-dən qüvvədədir. Bu tarixdən etibarən Konvensiyanın 34-cü maddəsinə əsasən vətəndaşlar Bakı Apellyasiya Məhkəməsi də daxil olmaqla yerli məhkəmə instansiyalarından sonra Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə müraciət hüququ qazanmışlar.

Məhkəmə sistemindəki yeri

Apellyasiya məhkəmələri Azərbaycanın üç pilləli məhkəmə sistemində birinci instansiya (rayon/şəhər) məhkəmələri ilə Ali Məhkəmə arasındakı aralıq instansiyanı təşkil edir — bu struktur vətəndaşlara birinci instansiya qərarlarından narazı qaldıqları halda əlavə hüquqi müdafiə imkanı yaradır.