
Bakı Hərbi Məhkəməsi: hərbi işlər üzrə məhkəmə orqanı
Bakı Hərbi Məhkəməsi — Azərbaycan Respublikasının hərbi xidmətlə bağlı cinayət işlərinə birinci instansiya qaydasında baxan ixtisaslaşdırılmış məhkəmədir. Məhkəmə "Azərbaycan Respublikası apelyasiya, ağır cinayətlər, hərbi, inzibati və kommersiya məhkəmələrinin ərazi yurisdiksiyası" haqqında Məhkəmə-Hüquq Şurasının 2019-cu il 14 noyabr tarixli qərarı ilə müəyyənləşdirilmiş ərazi yurisdiksiyasına malikdir.
Qanunvericilik bazası
Məhkəmənin fəaliyyəti "Məhkəmələr və hakimlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanunu ilə tənzimlənir — 2025-ci il mayın 16-da Prezident İlham Əliyevin imzaladığı qanunla bu sahədəki normativ tənzimləmə əlavə dəqiqləşdirilmişdir.
Separatçı rejim liderlərinin məhkəməsi
Bakı Hərbi Məhkəməsinin sədri Zeynal Ağayevin icraatında Qarabağdakı keçmiş qondarma qurumun hərbi cinayətlərdə təqsirləndirilən on beş erməni əsilli şəxsi, o cümlədən sabiq "dövlət naziri" Ruben Vardanyanı əhatə edən cinayət prosesi aparılmışdır. Proses Suraxanı rayonunun Hövsan qəsəbəsində yeni inşa edilmiş Bakı Məhkəmə Kompleksində keçirilmişdir.
İttiham maddələri
Ruben Vardanyana Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin yüzdən artıq maddəsi, o cümlədən 100, 107, 109, 112-116, 214, 214-1, 218, 228, 270-1, 278, 279 və 318-ci (dövlət sərhədini qanunsuz keçmə) maddələri üzrə yekun ittiham elan edilmişdir. Rəsmi məlumata görə, bütün təqsirləndirilən şəxslərin müdafiə hüququ, öz dilindən istifadə etmək hüququ və digər prosessual hüquqları təmin edilmişdir.
Ekspert qiymətləndirməsi
Azərbaycanlı siyasi analitik Fərhad Məmmədov bu məhkəməni Ermənistandakı revanşist qüvvələr üçün dərs olması lazım gələn addım kimi xarakterizə etmiş, prosesin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində Ermənistanın yaratdığı qurumun rəhbərliyi ilə bağlı ədalət axtarışının nümunəsi olduğunu bildirmişdir.
Ümumi məhkəmə sistemindəki yeri
Hərbi məhkəmələr Azərbaycanın üç pilləli məhkəmə sistemində birinci instansiya orqanları sırasına daxildir — bu sistemə rayon (şəhər) məhkəmələri, ağır cinayətlərə dair işlər üzrə məhkəmələr və inzibati-iqtisadi məhkəmələrlə yanaşı hərbi məhkəmələr də daxildir, onların qərarlarından narazı qalan tərəflər müvafiq apellyasiya instansiyasına müraciət edə bilərlər.