Co Bayden: ABŞ-ın 46-cı Prezidenti

Co Bayden 1942-ci il noyabrın 20-də Pensilvaniya ştatının Skrenton şəhərində anadan olub. ABŞ-ın 46-cı prezidenti olan Bayden yarım əsrdən artıq siyasi karyerası ilə Amerika siyasətinin ən uzunömürlü simalarından birinə çevrilmişdir.

Senator karyerası

Bayden 1972-ci ildə cəmi otuz yaşında Delaver ştatından Senata seçilmişdir — bu, ABŞ tarixinin ən gənc senatorlarından biri olması demək idi. O, otuz altı il ərzində Senatda çalışmış, xarici siyasət və hüquq məsələləri üzrə komitələrdə fəal iştirak etmişdir. Bu uzun senat təcrübəsi ona Vaşinqton siyasi sistemində dərin bilik və geniş əlaqələr qazandırmışdır.

Vitse-prezidentlik

2009-2017-ci illər arasında Bayden Barak Obamanın vitse-prezidenti kimi çalışmışdır. Bu dövr onun icra hakimiyyəti təcrübəsini genişləndirmiş, sonrakı prezidentlik namizədliyi üçün əsas yaratmışdır.

Prezidentlik dövrü

2020-ci il seçkilərində Donald Trampı məğlub edən Bayden 2021-ci ilin yanvarında prezident vəzifəsinə başlamışdır. Onun dörd illik prezidentliyi bir sıra ciddi çağırışlarla üst-üstə düşmüşdür — COVID-19 pandemiyasından çıxış, Əfqanıstandan qoşunların xaotik çıxarılması, Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı təcavüzü. Bu son hadisə Baydeni Qərb koalisiyasının Ukraynaya dəstək məsələsində əsas təşkilatçısına çevirmişdir — o, NATO müttəfiqlərini konsolidasiya edərək Kiyevə misli görünməmiş həcmdə hərbi və maliyyə yardımı təmin etmişdir.

Prezidentlikdən getmə

2024-cü il seçki kampaniyası zamanı yaşı və koqnitiv qabiliyyəti barədə artan ictimai narahatlıqlar Baydeni namizədlikdən imtina etməyə vadar etmişdir — bu qərar Demokrat Partiyası daxilində böyük siyasi böhrana səbəb olmuşdur. O, prezidentlik mandatını yekun etdikdən sonra Amerika siyasi tarixinin ən qocaman prezidenti kimi xatirələrdə qalmışdır.