Əbdülfəttah əl-Sisi: Misirin Prezidenti

Əbdülfəttah Səid Hüseyn Xəlil əl-Sisi 1954-cü il noyabrın 19-da Qahirədə anadan olub. Misir hərbi rəhbərindən ölkənin prezidentinə qədər yüksəlmiş Sisi Ərəb Baharından sonrakı Yaxın Şərq siyasətinin ən mühüm və eyni zamanda ən mübahisəli simalarından biridir.

Hərbi karyera və çevriliş

Sisi Misir ordusunda uzun illər xidmət etmiş, Hosni Mübarəkin devrilməsindən sonra Müsəlman Qardaşları hərəkatından olan prezident Məhəmməd Mursinin dövründə müdafiə naziri təyin edilmişdir. 2013-cü ildə o, kütləvi antihökumət etirazlarından sonra Mursini hakimiyyətdən uzaqlaşdıraraq hərbi çevriliş həyata keçirmişdir. Bu addım Misir Ərəb Baharının nailiyyətlərinin geri qaytarılması kimi qiymətləndirilmiş, ölkədə islamçı hərəkatın sərt şəkildə basdırılmasına yol açmışdır.

Prezidentlik və hakimiyyət konsolidasiyası

Çevrilişdən sonra Sisi 2014-cü ildə prezident seçilmişdir. Onun hakimiyyəti dövründə Misir siyasi sistemi əvvəlki dövrlərdən daha sərt avtoritar quruluşa qayıtmışdır — müxalifət, jurnalistlər və mülki cəmiyyət fəalları geniş miqyaslı təqiblərə məruz qalmışdır. Konstitusiya dəyişiklikləri onun prezidentlik müddətinin uzadılmasına imkan yaratmışdır.

İqtisadi islahatlar

Sisi hökuməti misir funtunun devalvasiyası, subsidiyaların azaldılması və genişmiqyaslı infrastruktur layihələri — o cümlədən yeni inzibati paytaxtın tikintisi — daxil olmaqla kəskin iqtisadi islahatlar həyata keçirmişdir. Bu tədbirlər Beynəlxalq Valyuta Fondunun dəstəyi ilə aparılsa da, əhalinin geniş təbəqələri üçün həyat səviyyəsinin kəskin aşağı düşməsinə səbəb olmuşdur.

Qəzza böhranındakı rolu

Misirin Qəzza ilə sərhədi olması Sisi hökumətini fələstin böhranının həllində əsas regional aktorlardan birinə çevirmişdir. Rəfah keçid məntəqəsinin idarə edilməsi, humanitar yardımın koordinasiyası və müharibədən sonrakı Qəzzanın idarəçiliyi barədə danışıqlarda Misirin iştirakı Sisinin xarici siyasətdəki mövqeyini gücləndirmiş, eyni zamanda ölkəni region diplomatiyasının əvəzsiz iştirakçısına çevirmişdir.