#Fəxri xiyaban
Fəxri Xiyaban — Bakının milli abidə qəbiristanlığı
Fəxri Xiyaban Bakının mərkəzi dağlıq hissəsində, Sabail rayonunda, Parlament prospektində yerləşən ictimai qəbiristanlıq və memorialdır. Xiyaban Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 1948-ci il avqustun 27-də qəbul etdiyi 680 nömrəli qərarı ilə yaradılıb. Ərazinin sahəsi 0,05 kvadratkilometrdir, 2016-ci il məlumatına görə 210-dan çox şəxs burada dəfn olunub, müxtəlif mənbələrə görə ümumi dəfn sayı 280-dən artıqdır.
Yaranma məqsədi
Xiyaban ölkənin ən hörmətli vətəndaşlarını — siyasətçiləri, sənətkarları, alimləri, milli qəhrəmanları və ictimai xadimləri — anmaq məqsədilə təsis edilib. Burada elm, ədəbiyyat, mədəniyyət və təsviri sənət sahəsində uğur qazanmış şəxslər, İkinci Dünya müharibəsində Sovet Qəhrəmanı adına layiq görülmüş hərbçilər, eləcə də iqtisadiyyat və kənd təsərrüfatı sahəsində fəxri adlara layiq görülmüş insanlar dəfn olunub.
Heydər Əliyevin məzarı
Xiyabanın ən çox ziyarət edilən hissəsi Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin və həyat yoldaşı Zərifə Əliyevanın məqbərələridir. Heydər Əliyev 2003-cü il dekabrın 12-də ABŞ-ın Klivlend Klinikasında vəfat edib, dekabrın 15-də Bakıda, Fəxri Xiyabanda dəfn olunub. Onun məzarı Bakıya rəsmi səfər edən xarici nümayəndə heyətlərinin adətən ilk ziyarət etdiyi məkandır.
Memarlıq xüsusiyyəti
Azərbaycandakı adi qəbir daşlarından fərqli olaraq, Fəxri Xiyabanda dəfn olunanların məzarları üzərində adətən onların heykəlləri qoyulur, bu da xiyabanı açıq hava heykəltəraşlıq muzeyinə bənzədir. Xiyaban sovet dövrü monumentalizmini Azərbaycan bədii ənənələri ilə birləşdirən heykəl kompozisiyaları, relyeflər və dinc landşaft dizaynı ilə seçilir.
Dövlət qoruması
Qəbiristanlıq dövlət tərəfindən qorunur, ərazinin təmizliyini və baxımını təmin etmək üçün onlarla insan çalışır. Xiyabanın atmosferi və məzarlardakı heykəllər həm Azərbaycan vətəndaşlarının, həm də xarici qonaqların diqqətini çəkir.
Diplomatik ziyarətlər
Xiyaban Azərbaycana rəsmi səfər edən xarici nümayəndə heyətlərinin mütəmadi ziyarət etdiyi məkandır. Məsələn, İtaliya parlamentinin Azərbaycanla dostluq qrupunun üzvləri Fəxri Xiyabanı və yaxınlıqdakı Zəfər parkını ziyarət edərək Heydər Əliyevin xatirəsini anıblar.
Milli kimlikdəki yeri
Fəxri Xiyaban təkcə qəbiristanlıq deyil, Azərbaycanın tarixi, birliyi və mədəni qürurunun güclü simvoludur. 1948-ci ildən bəri fəaliyyət göstərən bu məkan ölkənin inkişaf edən milli kimliyinin canlı abidəsi kimi xidmət edir.