İordaniya Haşimi Krallığı — Yaxın Şərqdə, İsrail, Suriya, İraq və Səudiyyə Ərəbistanı ilə həmsərhəd olan ərəb dövlətidir. Ölkənin paytaxtı Əmman şəhəridir. İordaniya konstitusiya monarxiyası olub, Haşimi sülaləsi tərəfindən idarə olunur — bu sülalə İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin nəslindən gəldiyini iddia edən, müsəlman dünyasının ən qədim hakim sülalələrindən biridir.
Krallığın yaranma tarixi
Müasir İordaniya dövlətçiliyinin əsası Şərif Hüseynin oğlu Əbdullah bin Hüseyn tərəfindən qoyulmuşdur — o, Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Britaniya mandatı altındakı Fələstindən ayrılan Şərqi İordaniyada Milli Ərəb Hökumətinin başına əmir kimi gətirilmişdir. 1946-cı il mayın 22-də Britaniya Şərqi İordaniyanı müstəqil dövlət kimi tanımış, bununla Əbdullah İordaniya Haşimi Krallığının ilk hökmdarı olmuşdur.
Kral II Əbdullahın hakimiyyəti
Ölkəni 1999-cu il fevralın 7-dən Kral II Əbdullah bin əl-Hüseyn idarə edir — o, atası Kral Hüseynin vəfatından sonra hakimiyyətə gəlmişdir. Konstitusiyaya əsasən kral baş naziri təyin etmək, parlamenti buraxmaq və silahlı qüvvələrə komandanlıq etmək kimi geniş icra səlahiyyətlərinə malikdir.
Regional geosiyasi rolu
İordaniya 2003-cü il İraq müharibəsi, 2011-ci il Ərəb Baharı, Suriya vətəndaş müharibəsi və ardıcıl İsrail-Fələstin böhranları ilə formalaşan turbulent regional mühitdə sabitliyini qoruyub saxlamağa çalışmışdır. Ölkə dünyada adambaşına düşən qaçqın sayına görə ən yüksək göstəricilərdən birinə malikdir — qeydiyyatdan keçmiş suriyalı, fələstinli və iraqlı qaçqınlar bu əhalinin böyük hissəsini təşkil edir.
Yerusəlimin müqəddəs yerlərinin qəyyumluğu
İordaniya 1994-cü il İsrail-İordaniya Sülh Müqaviləsi çərçivəsində tanınan, 2013-cü ildə Fələstin prezidenti Mahmud Abbasla imzalanan sazişlə təsdiqlənən statusla Yerusəlimdəki müsəlman və xristian müqəddəs yerlərinin qəyyumu rolunu daşıyır.
Beynəlmilləti dini dialoq təşəbbüsləri
Kral Əbdullah 2004-cü ildə ifrat dinçiliyə qarşı əsas sünni mövqeyini ifadə edən "Əmman Mesajı" adlı dinlərarası təşəbbüsü, eləcə də 2010-cu ildə BMT Baş Assambleyasının qətnaməsi ilə qəbul edilən "Dünya Dinlərarası Harmoniya Həftəsi"ni işə salmışdır.
Daxili islahatlar
Kral hakimiyyəti dövründə 2011 və 2016-cı illərdə tədricən konstitusiya dəyişiklikləri, Beynəlxalq Valyuta Fondu proqramları ilə bağlı iqtisadi islahatlar aparmış, eyni zamanda qənaət tədbirlərinə, korrupsiya iddialarına və işsizliyə qarşı etirazlarla üzləşmişdir.