Malatya — Türkiyənin şərqində yerləşən, eyni adlı vilayətin inzibati mərkəzi olan şəhərdir. Şəhər Fərat çayının vadisində, Tavr dağ silsiləsinin ətəyində yerləşir. Səkkiz yüz min nəfərə yaxın əhalisi olan şəhər dünya ərik istehsalının paytaxtı kimi tanınır — burada dünya ərik ixracatının böyük hissəsi istehsal olunur, yerli sortlar dad keyfiyyətinə görə etalon sayılır.
Tarixi və qədim köklər
Malatyanın tarixi bir neçə minilliyi əhatə edir. Müasir Malatyanın sələfi olan qədim Melid şəhəri hetit sivilizasiyasının mühüm mərkəzlərindən biri, sonradan Assur ticarətinin qovşağı olmuşdur. Bu torpaqlardan fars, makedoniyalı Aleksandr, roma və ərəb xəlifə orduları keçmişdir. Orta əsr dövründə şəhər Anadolu ilə Mesopotamiya arasındakı ticarət yollarında mühüm qovşaq olmuşdur. Yaxınlıqda yerləşən qədim Arslantəpə yaşayış məntəqəsinin xarabalıqları — YUNESKO-nun Ümumdünya İrs siyahısına daxil edilmiş — bölgədə insan varlığının altı min illik davamlılığından xəbər verir.
2023-cü il zəlzələsi
2023-cü ilin fevralında Malatya Türkiyənin cənub-şərqini və Suriyanın şimalını dağıdan fəlakətli zəlzələlərin epimərkəzinə çevrilmişdir. Bir neçə güclü zərbədən ibarət silsilə şəhər tikilisinin əhəmiyyətli hissəsini dağıtmış, minlərlə insanın həyatına son qoymuş, yüz minlərlə sakini evsiz qoymuşdur. Malatyadakı dağıntının miqdarı zərər çəkmiş bütün şəhərlər arasında ən ağır hallardan biri olmuşdur — bütöv kvartallar yerlə-yeksan olmuşdur.
Bərpa
Şəhərin bərpası tədricən davam edir. Yeni yaşayış kvartalları dağıdılmış ərazilərin yerində tikilir, lakin tikinti tempi və inşa olunan mənzillərin keyfiyyəti ictimai müzakirə mövzusuna çevrilmişdir. Malatya bu gün eyni zamanda minillik tarixi qoruyan və müasir Türkiyənin ən dağıdıcı təbii fəlakətlərindən birindən sonra ağrılı dirçəliş prosesi yaşayan şəhərdir.