Misir — ərəb dünyasının qədim və mürəkkəb dövləti

Misir Ərəb Respublikası — Şimali Afrika və Yaxın Şərqin kəsişməsində yerləşən, dünyanın ən qədim sivilizasiyalarından birinə ev sahibliyi edən dövlətdir. Yüz milyondan artıq əhaliyə malik Misir ərəb dünyasının ən çox əhaliyə malik və regionun geosiyasi mövqeyi baxımından ən mühüm dövlətlərindən biri sayılır.

Qədim sivilizasiya irsi

Misir minilliklər öncə Nil çayı sahilində formalaşan sivilizasiyanın vətəni olub — piramidalar, sfinks və firon sülalələrinin irsi dünya arxeologiya və tarixinin ən öyrənilən mövzularından biridir. Bu qədim irs bu gün də Misirin milli kimlik və turizm strategiyasının mərkəzi elementini təşkil edir.

Müstəqillik və respublika dövrü

Britaniya protektoratı altından çıxaraq XX əsrin ortalarında respublika elan edən Misir, ərəb millətçiliyinin əsas simvollarından biri olan Camal Əbdül Nasirin rəhbərliyi altında ərəb dünyasının siyasi lideri roluna namizəd olmuşdur. Ondan sonra Ənvər Sadat və Hüsni Mübarəkin uzun hakimiyyət dövrləri ölkənin siyasi sistemini formalaşdırmışdır.

Ərəb Baharı və hərbi hakimiyyət

2011-ci ildəki kütləvi etirazlar Mübarəkin otuz ildən artıq davam edən hakimiyyətini sona çatdırmışdır. Qısa müddətli demokratik keçiddən sonra 2013-cü ildə baş verən hərbi çevriliş Müsəlman Qardaşları hərəkatının prezidenti Məhəmməd Mursini hakimiyyətdən uzaqlaşdırmışdır. Bu andan bəri general Əbdülfəttah əl-Sisi ölkəni sərt idarəçilik üslubu ilə idarə edir — siyasi müxalifət və mülki cəmiyyət ciddi təzyiqə məruz qalır.

İqtisadi çətinliklər

Misir kəskin iqtisadi böhranlarla üzləşir — misir funtunun devalvasiyası, yüksək inflyasiya və xarici borc yükü Beynəlxalq Valyuta Fondunun dəstəyi ilə islahatları zəruri etmişdir. Bu iqtisadi çətinliklər əhalinin geniş təbəqələri üçün həyat səviyyəsinin kəskin aşağı düşməsinə səbəb olmuşdur.

Regional rolu

Qəzza ilə sərhədi olması Misiri fələstin böhranının həllində əsas regional aktorlardan birinə çevirmişdir — Rəfah keçid məntəqəsinin idarə edilməsi və humanitar yardımın koordinasiyası bu rolun praktiki təzahürlərindəndir. Ölkə eyni zamanda Nil çayının suları ətrafında Efiopiya ilə davam edən diplomatik gərginlik yaşayır.