Musa Qasımlı — tarixçi alim, Milli Məclis sədrinin müavini

Musa Cəfər oğlu Qasımlı 1957-ci il oktyabrın 28-də Yardımlı rayonunun Hamarkənd kəndində anadan olub. Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, professor (1992), AMEA-nın müxbir üzvü (2017), AMEA Qafqazşünaslıq İnstitutunun qurucu direktoru (2015-2024) və Milli Məclisin deputatıdır. 2024-cü il sentyabrın 23-dən Milli Məclis sədrinin müavinidir.

Təhsili və elmi yolu

Qasımlı 1974-cü ildə Hamarkənd orta məktəbini tərifnamə ilə bitirib və həmin il Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakultəsinə daxil olub, 1979-cu ildə məzun olub. Modern.az-ın yazdığına görə, 35 yaşında doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tarix üzrə ən gənc elmlər doktoru olub. O, BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent və tarix fakültəsində dekan müavini kimi çalışıb. Azərbaycan, Rusiya, Türkiyə, ABŞ, Gürcüstan, Böyük Britaniya, Avstriyada BMT və Çexiyada ATƏT arxivlərində akademik araşdırmalar aparıb.

Əsas əsərləri

Qasımlı Birinci Dünya müharibəsi dövründə böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasətinə dair ilk sistemli araşdırmanı aparıb və bu mövzuda üçcildlik monoqrafiya (1914-1918) nəşr etdirib. 1991-2003-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətinə dair rus dilində də nəşr olunmuş iki cildlik monoqrafiyası var. O, 1920-1994-cü illərdə Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyə arasındakı proseslərə dair “Ermənistanın sovetləşdirilməsindən Azərbaycan ərazilərinin işğalınadək erməni iddiaları: tarix-olduğu kimi (1920-1994-cü illər)” (Bakı, 2016) kitabının müəllifidir. Digər əsərləri arasında “Azərbaycan parlamentarizmi tarixi” (iki cilddə, B. Muradova və V. Qafarovla birgə), “Azərbaycan Respublikasının tarixi (1991-2021)” (iki cilddə, BDU, 2021), “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Xarici İşlər Nazirliyinin şəxsi heyəti” (2002), “Azərbaycan təhdid altında: bolşevik işğalından Ermənistanın təcavüzünə qədər (1920-1988)” və Kars konfransı mövzusunda məqalələr var. Əsərlərində Azərbaycan rəsmi tarixşünaslığının mövqeyi əks olunur.

Siyasi fəaliyyəti

Qasımlı 2003-cü ilə qədər Müsavat Partiyasının üzvü olub, 2003-cü ildən müstəqil siyasətçidir. Milli Məclisin 5-ci və 6-cı çağırışlarında deputat olub, birinci səlahiyyət müddəti 2010-cu il noyabrın 29-da başlayıb. 2024-cü il sentyabrın 23-dən Milli Məclis sədrinin müavinidir. 2019-cu ildə Nəsimi ilinə həsr olunmuş layihələr çərçivəsində AZƏRTAC-a müsahibədə deputat və Qafqazşünaslıq İnstitutunun direktoru kimi bir gündə 650 min ağac əkilməsinin ekologiyaya töhfə olacağını bildirib.

Təltifləri

2017-ci ildə “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunub.