Müstəqilliyin Bərpası Günü - 18 oktyabr tarixi

Müstəqilliyin Bərpası Günü — Azərbaycan Respublikasında hər il oktyabrın 18-də qeyd edilən dövlət bayramıdır. Bu tarix 1991-ci ildə Azərbaycan Ali Sovetinin "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında" Konstitusiya Aktını qəbul etdiyi günün ildönümüdür.

1991-ci il Konstitusiya Aktı

1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilən Konstitusiya Aktında 1918-ci il may 28 tarixli İstiqlal Bəyannaməsinə və Ali Sovetin 1991-ci il avqustun 30-da qəbul etdiyi "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında" Bəyannaməyə istinad olunmuş, Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hüquqi varisi olduğu təsbit edilmişdir. Bu sənədlə Azərbaycan xalqı öz müstəqilliyini rəsmən bərpa etmişdir. Elan sonradan 1991-ci ilin dekabrında referendumla təsdiqlənmişdir.

SSRİ-dən çıxan sıradakı yeri

Azərbaycandan əvvəl SSRİ-dən çıxmaq qərarını üç Baltikyanı respublika, Gürcüstan və Ermənistan bəyan etmişdi. Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk dövlət Türkiyə olmuşdur (1991-ci il noyabrın 9-u) — bunun ardınca Rumıniya, Pakistan, İsveç, İran, ABŞ və Rusiya kimi ölkələr tanınmanı təsdiqləmişlər. 1992-ci il martın 2-də Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv qəbul edilmişdir.

2006-cı il iş gününə çevrilməsi

Dövlət müstəqilliyi günü 1992-ci ildə ümumxalq bayramı və qeyri-iş günü elan edilmişdir — ənənəvi olaraq bu tarixdə xarici dövlət başçıları Azərbaycan prezidentinə təbrik məktubları göndərmişlər. Lakin 2006-cı ildə parlament Əmək Məcəlləsinə dəyişiklik edərək bayram statusunu formal saxlasa da, Müstəqillik Gününü (o zamankı adı ilə) iş günü elan etmişdir — bu addımdan sonra bir çox vətəndaş, xüsusilə gənc nəsil, oktyabrın 18-nin mahiyyətindən xəbərsiz qalmış, xarici dövlət başçıları təbrik məktublarını əvəzinə mayın 28-nə (1918-ci il tarixinə) göndərməyə başlamışlar.

2021-ci il qanunvericilik dəqiqləşdirməsi

2021-ci il oktyabrın 15-də qəbul edilən "Müstəqillik Günü haqqında" Qanunla tarixi mərhələlər arasındakı fərq dəqiqləşdirilmiş — mayın 28-i "Müstəqillik Günü", oktyabrın 18-i isə "Müstəqilliyin Bərpası Günü" adlandırılmışdır. 2021-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin bərpasının 30 illiyi qeyd edilmişdir.

Simvolik əhəmiyyəti

Bayram xüsusilə elmi-akademik qurumlar (Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası kimi) tərəfindən rəsmi təbrik mesajları ilə qeyd olunur — bu mesajlarda 18 oktyabrın Azərbaycan xalqının uzun illər həsrətində olduğu hürriyyətinə qovuşduğu, ölkənin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olaraq suverenliyini beynəlxalq aləmə bəyan etdiyi tarix kimi xarakterizə edilir.