Naim Qasım — Hizbullahın dördüncü baş katibi

Naim Qasım — Livanlı şiə din xadimi və siyasətçi olub, 2024-cü il oktyabrın 29-dan Hizbullah hərəkatının dördüncü baş katibidir. O, 1953-cü ilin fevralında Livanın cənubunda, İsrail sərhədinə yaxın Kfar Fila kəndindən olan ailədə anadan olmuşdur.

Təhsili və erkən fəaliyyəti

Qasım 1977-ci ildə Livan Universitetində kimya üzrə magistr dərəcəsi almış, kimya müəllimi kimi çalışmışdır. Musa əs-Sədrin rəhbərlik etdiyi "Əmal" hərəkatına qoşulmuş, 1979-cu ilə qədər bu təşkilatın üzvü olmuşdur. O, ilahiyyat təhsilini Məhəmməd Hüseyn Fəzlullahın yanında almışdır.

Hizbullahın qurulması və nəzəriyyəçi rolu

İran İnqilabından sonra Qasım 1982-ci ildə Hizbullahın həmqurucularından biri olmuşdur. 1991-ci ildən 2024-cü ilə qədər təşkilatın baş katib müavini vəzifəsini icra etmişdir — bu dövrdə Abbas əl-Musəvi və Həsən Nəsrullahla birgə işləmişdir. Nəsrullah 2006-cı il müharibəsindən sonra böyük ölçüdə gizlənərkən, Qasım ictimai çıxışlarını davam etdirən ən yüksək rütbəli rəsmi olmuşdur; o, təşkilatın əsas media simasıdır və 2004-cü ildə Hizbullahın tarixinə dair kitab nəşr etdirmişdir. İsrail mənşəli analitik mərkəzlər onu hərbi hazırlığı olmayan, əsasən siyasi-sosial və ideoloji istiqamətə cavabdeh nəzəriyyəçi kimi xarakterizə edir.

Baş katiblik dövrü

Həsən Nəsrullah 2024-cü il sentyabrın 27-də Beyrutda İsrail hava zərbəsində öldürüldükdən və ehtimal olunan varisi Haşim Səfəddin oktyabr ayında həlak olduqdan sonra, Hizbullahın beşüzvlü Şura Şurası Qasımı baş katib seçmişdir. İsrail rəsmiləri seçkidən dərhal sonra onun da sələfi ilə eyni aqibətlə üzləşəcəyini bəyan etmişlər. İlk çıxışında Qasım Nəsrullahın yolunu davam etdirəcəyini bildirmişdir.

2026-cı il mövqeyi

2026-cı ilin aprelində Qasım İsrail ilə birbaşa danışıqları rədd etmiş, Hizbullahın silahsızlaşdırılması tələbinə cavab olaraq silahlarını saxlayacağını bəyan etmişdir. Livan Prezidenti Cozef Aunun rəhbərliyi altında hökumət silahların yalnız dövlətin əlində cəmləşməsini tələb etdiyi halda, Qasım problemin silahda deyil, İsrailin davam edən hücumlarında olduğunu bildirmişdir. Mayın 23-də İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Qasıma göndərdiyi mesajda Hizbullaha dəstəyini yenidən təsdiqləmişdir.

Beynəlxalq status

Hizbullah ABŞ, İsrail və bir sıra digər ölkə tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınır; Avropa İttifaqı isə onun hərbi qanadını bu siyahıya daxil edib. Hərəkatın tərəfdarları onu Livanın siyasi həyatının tərkib hissəsi və İsrail işğalına qarşı müqavimət qüvvəsi kimi təqdim edir, tənqidçiləri isə silahlı qanadının dövlətdən kənar mövcudluğunun Livanın suverenliyini zəiflətdiyini bildirirlər.