Pensiya: yaşlılıq və sosial təminat ödənişi

Pensiya — Azərbaycan Respublikasında əmək qabiliyyətini itirmiş və ya müəyyən yaş həddinə çatmış vətəndaşlara dövlət tərəfindən təmin edilən sosial müdafiə ödənişidir. Sistem üç əsas istiqaməti — yaşa görə, əlilliyə görə və ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyasını — əhatə edir və Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) tərəfindən idarə olunur.

Minimum pensiya artımı

Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi yeni sosial islahat paketi çərçivəsində minimum aylıq əmək pensiyasının məbləği 280 manata çatdırılmışdır — bu, ilin əvvəlindən tətbiq edilən dəyişikliklərin bir hissəsidir.

2026-cı il proqnozu

Hökumətin ssenarilərinə əsasən, 2026-cı ildə Azərbaycanda pensiyalar orta hesabla 579,2 manat səviyyəsində proqnozlaşdırılır. Əmək pensiyaları üçün dövlət büdcəsindən təxminən səkkiz milyard manat vəsait nəzərdə tutulmuşdur.

Pensiya kapitalının indeksasiyası

Mərkəzi Bankın illik inflyasiya proqnozuna əsasən istehlak qiymətləri indeksinin altı faiz artacağı gözlənilir — bu proqnoz təsdiqini tapdığı təqdirdə, vətəndaşların pensiya yığım kapitalı da təxminən altı faiz artırılacaqdır. Məsələn, 2026-cı il yanvarın 1-nə əlli min manat pensiya kapitalı olan vətəndaşın kapitalı indeksasiyadan sonra əlli üç min manata çatdırılacaqdır.

Güzəştli pensiya hüquqları

"Əmək pensiyaları haqqında" Qanuna edilmiş dəyişikliklərdən sonra incəsənətin xüsusi sahələrində, yeraltı və əmək şəraiti xüsusilə zərərli-ağır olan işlərdə çalışan şəxslərin pensiya yaşı həddi beş il azaldılaraq yaşa görə əmək pensiyası hüququ qazanmışlar. Hərbi qulluqçular da hərbi xidmət müddətinə görə güzəştli pensiya hüququ əldə etmişlər — bu dəyişikliklər son bir ildə xüsusi şərtlərlə pensiya alanların sayında əhəmiyyətli artıma səbəb olmuşdur.

Ünvanlı sosial yardımla əlaqəsi

2026-cı ildən Azərbaycanda ünvanlı sosial yardımın məbləğində də əhəmiyyətli artım gözlənilir — bu, pensiya sisteminin əhatə etmədiyi ehtiyaclı ailələr üçün əlavə sosial müdafiə mexanizmi kimi paralel şəkildə inkişaf etdirilir.

Elektron xidmətlər

DOST mərkəzləri vasitəsilə pensiyaların üç istiqamətdə — yaşa, əlilliyə və ailə başçısını itirməyə görə — təyin edilməsi prosesi sadələşdirilmiş, elektron qaydada həyata keçirilir. Bu, vətəndaşların sənəd yığmadan, müraciət etmədən avtomatik pensiya təyinatı almasına imkan yaradır.