#Petr Pavel

Petr Pavel — Çexiya Respublikasının prezidenti, sabiq NATO generalı

Petr Pavel 1961-ci il noyabrın 1-də anadan olub. Çexiya siyasətçisi və təqaüdçü ordu generalıdır, 2023-cü il martından Çexiya Respublikasının dördüncü prezidentidir, Çexoslovakiyanın 1918-ci il müstəqillik bəyannaməsindən bəri dövlətin 12-ci başçısıdır. Prezident Çexiyada beş illik müddətə seçilir, baş naziri, mərkəzi bank rəhbərini və Konstitusiya Məhkəməsinin hakimlərini təyin edir, silahlı qüvvələrin ali baş komandanıdır və xarici siyasətə təsir göstərir.

Hərbi karyerası

Pavel ordu sıralarına kommunist dövründə qoşulub. 1990-cı illərdə keçmiş Yuqoslaviyada sülhməramlı missiyada iştirakına görə Fransanın hərbi xaçı ilə təltif olunub. Çexiya 1999-cu ildə NATO-ya daxil olduqdan sonra üç il Hollandiyadakı NATO regional komandanlığında xidmət edib. 2012-2015-ci illərdə Çexiya Ordusunun Baş Qərargah rəisi, 2015-2018-ci illərdə NATO Hərbi Komitəsinin sədri olub, 2018-ci ildə təqaüdə çıxıb. Həyat yoldaşı Eva da hərbçidir. Motosikl həvəskarıdır.

Prezident seçkisi

2023-cü ilin yanvarında keçirilən seçkinin birinci turunda Pavel 35 faiz səs toplayaraq on namizəd arasında öndə olub (rəqibi Andrey Babişdən cüzi fərqlə). Yanvarın 27-28-də keçirilən ikinci turda keçmiş baş nazir milyarder Andrey Babişi 58,3 faizlə məğlub edib. Seçki kampaniyasında NATO müttəfiqləri ilə sıx əməkdaşlıq, Ukraynaya dəstək və Avropa İttifaqında daha fəal iştirak platformasını irəli sürüb. Babiş seçki kampaniyasında Pavelin ölkəni Rusiya ilə müharibəyə sürükləyə biləcəyini iddia edib, Pavel isə NATO-ya üzvlükdən doğan öhdəlikləri xatırladıb. Pavel 2023-cü il martın 9-da and içərək vəzifəyə başlayıb və Ukraynaya yardımın davamı, inflyasiyaya qarşı mübarizə və dövlət maliyyəsinin qaydaya salınması vədini verib. Seçildikdə o, xarici siyasətdə Rusiya və Çinə yaxınlaşmağa çalışmış sələfi Miloş Zemandan fərqli xətt yürüdəcəyini bildirib.

Hökumətlə münasibətlər

Pavel prezident kimi əvvəl baş nazir Petr Fialanın, sonra Andrey Babişin hökumətləri ilə işləyib. 2026-cı ilin iyununda baş nazir Babiş Pavelin Ankarada keçirilən 2026-cı il NATO sammitində iştirakını istisna etməyə qərar verdikdən sonra prezident hökuməti məhkəməyə verib. Bu mübahisə xarici siyasət səlahiyyətlərinin prezident və hökumət arasında bölgüsü məsələsini gündəmə gətirib. Tərəflərin mövqeləri və məhkəmənin qərarı barədə yekun məlumatı tapa bilmədim.